علوم قرآن (مقدماتی) صفحه 112

مراحل تحدی

قرآن در چند مرحله، تحدّی و هماورد خواستن خود را مطرح کرده است:

1. در مرحله نخست می گوید به طور مطلق سخنی همانند قرآن بیاورند:

(فَلیَأتُوا بِحَدِیثٍ مِثلِهِ إِن کانُوا صادِقِینَ ) (1) پس سخنی همانند آن بیاورند، اگر راست می گویند».

2. در مرحله بعد مطرح می سازد که اگر می توانید، ده سوره - هرچند کوچک - مانند قرآن بیاورید: (أَم یَقُولُونَ افتَراهُ قُل فَأتُوا بِعَشرِ سُوَرٍ مِثلِهِ مُفتَرَیاتٍ وَ ادعُوا مَنِ استَطَعتُم مِن دُونِ اللّهِ إِن کُنتُم صادِقِینَ ) (2) آیا می گویند که: آن را به دروغ به ما نسبت داده است؟ بگو: پس همانند ده سوره آن - حتی اگر افتراگونه باشد - بیاورید و هر کس را که خواهید [به شهادت و داوری] بخوانید، اگر راست می گویید.»

3. آنگاه، برای آنکه از اعتبار مدّعیان بکاهد، پیشنهاد می کند که یک سوره همانند قرآن بیاورند: (أَم یَقُولُونَ افتَراهُ قُل فَأتُوا بِسُورَهٍ مِثلِهِ وَ ادعُوا مَنِ استَطَعتُم مِن دُونِ اللّهِ إِن کُنتُم صادِقِینَ ) (3)... اگر راست می گویید همانند یک سوره آن بیاورید...».

4. سر انجام برای آخرین بار، با قاطعیّت هرچه تمام تر، عجز و ناتوانی نهایی آنان را اعلام می نماید: (وَ إِن کُنتُم فِی رَیبٍ مِمّا نَزَّلنا عَلی عَبدِنا فَأتُوا بِسُورَهٍ مِن مِثلِهِ وَ ادعُوا شُهَداءَکُم مِن دُونِ اللّهِ إِن کُنتُم صادِقِینَ* فَإِن لَم تَفعَلُوا وَ لَن تَفعَلُوا فَاتَّقُوا النّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النّاسُ وَ الحِجارَهُ أُعِدَّت لِلکافِرِینَ ) (4) اگر در باره آنچه بر بنده خود [پیامبر] نازل کرده ایم، شک وتردید دارید، [دست کم] یک سوره همانند آن بیاورید و گواهان خود

1- (1) . طور، آیه34.
2- (2) . هود، آیه13.
3- (3) . یونس، آیه38.
4- (4) . بقره، آیه23 - 24.