علوم قرآن (مقدماتی) صفحه 20

تو، تا از انذارکنندگان باشی» و (... فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلی قَلبِکَ بِإِذنِ اللّهِ...) (1) «او به فرمان خدا، قرآن را بر قلب تو نازل کرده است».

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) در این باره می فرمایند: «إنّ روح القدس ینفث فی روعی». (2) (روح القدس بر درون من می دمد).

با توجه به آیه شریفه: (وَ کَذلِکَ أَوحَینا إِلَیکَ رُوحاً مِن أَمرِنا...) (3) «و همین گونه، روحی از امر خودمان به سوی تو وحی کردیم...»، و با عنایت به روایات صحیح، روشن می گردد که «وحی قرآن» از هر سه طریق بوده است، هرچند خود جبرئیل به انواع گوناگون به آن حضرت پیام می رسانده است. (4)

چگونگی نزول وحی

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) هنگام نزول وحی بر خود احساس سنگینی می کرد و از شدت سنگینی که بر او وارد می شد، بدنش داغ می شد و از پیشانی مبارکش عرق سرازیر می گشت. اگر بر شتری یا اسبی سوار بود، کمر حیوان خم می شد و به نزدیک زمین می رسید.

عباده بن صامت (رضی الله عنه) می گوید: هنگام نزول وحی گونه های پیامبر (صلی الله علیه و آله) در هم کشیده می شد و رنگ آن حضرت تغییر می کرد. در آن حال سر خود را فرو می افکند و اصحاب نیز چنین می کردند. (5)

1- (1) . بقره، آیه97.
2- (2) . الاتقان فی علوم القرآن، ج1، ص44.
3- (3) . شوری، آیه52.
4- (4) . مناهل العرفان فی علوم القرآن، ج1، ص66.
5- (5) . ابوعبدالله بصری، محمد بن سعد، طبقات ابن سعد، ج1، ص131.