علوم قرآن (مقدماتی) صفحه 77

بود. ابن الجزری، قرّاء را در بیست و پنج تن منحصر کرده است و کسانی که بعداً به نام قراء سبعه شهرت یافتند، در زمره اینان بودند. (1) پس از وی نیز دانشمندان دیگری به تدوین قرائت های مختلف از قرآن پرداختند که شرح آنها در جای دیگر آمده است. (2)

سلسله قرّاء (قاریان مشهور قرآن) و قراءات، قرن به قرن و پیوسته ادامه داشت تا زمان ابوبکر بن مجاهد (245 - 324 ه. ق) که معروف به شیخ القراء بغداد است. ایشان در اوایل قرن چهارم، قراءات را در هفت قرائت از هفت قاری بنام از بلاد گوناگون منحصر و به رسمیت شناخت. بعدها با افزودن سه قاری عدد آنها به ده و مدتی بعد چهار قاری دیگر اضافه شد که بدین ترتیب مجموعاً چهارده قرائت معروف گردید. (3)

تعریف قرائت

قرائت مصدر است از ریشه قرأ یقرَأ و یقرُأ که مصدر آن به سه صورت قَرءًا، قِرائه و قُرآناً آمده است. قراءات جمع قرائت و اسم فاعل آن، قاری است که به صورت «قُرّاء» جمع بسته می شود. بیشترین کاربرد و رایج ترین معنای این ماده به معنای خواندن است، اما گاهی به معنای جمع کردن، ضمیمه کردن، رساندن نیز استعمال شده است. (4)

1- (1) . همان، ص34.
2- (2) . علامه معرفت، محمد هادی، علوم قرآنی، ص227 - 223.
3- (3) . نک: النشر فی قراءات العشر، ج1؛ البرهان فی علوم القرآن، ج1 ص318؛ الاتقان فی علوم القرآن، ج1؛ مناهل العرفان فی علوم القرآن، ج1؛ التمهید فی علوم القرآن، ج2.
4- (4) . لویس معلوف، المنجد ماده قرأ.