- پیش گفتار 1
- 1- مفهوم معجزه در لغت 5
- تعریف معجزه در لغت و اصطلاح 5
- 2- تعریف معجزه در اصطلاح متکلمان 7
- اشاره 11
- بررسی مفهوم معجزه در قرآن 11
- 1- آیه و آیات 12
- 2- بیّنه و بیّنات 15
- 3- سلطان 17
- 4- برهان 20
- تحلیل و بررسی 21
- تعریف معجزه با اصطلاح «خرق عادت» 24
- اشاره 24
- 2- «عادت» در اصطلاح 25
- 1- کلمه «عادت» در لغت 25
- 4- «خرق عادت» در اصطلاح اندیشمندان اسلامی 27
- 3- «خرق عادت» در لغت 27
- الف) اشاعره و خرق عادت 28
- 5- «خرق عادت» از دیدگاه متقدمان 28
- ب) مبانی کلامی معتزله در باب خرق عادت 29
- اشاره 40
- بررسی دیدگاه نواندیشان 40
- 2- تقریر جدید نظریه حکما 41
- 1- تفسیر طبیعت گرایانه از حکایت های معجزه آمیز قرآن 41
- نارسایی تعریف معجزه به «خرق عادت» 48
- بررسی اشکالات بر خرق عادت 51
- پاسخ شبهه ممتنع بودن خرق عادت 53
- خلاصه و داوری 57
- 1- «تحدّی» در لغت 59
- تحلیل کاربرد قید «تحدّی» در تعریف معجزه 59
- 2- «تحدّی» در اصطلاح متکلّمان 60
- تحلیل کاربرد قید «تقارن زمانی معجزه با تحدّی» 67
- نتیجه گیری 68
- تطبیق خرق عادت بر قرآن 70
- بررسی و نقد ادله منکران خارق العاده بودن قرآن 73
- تطبیق هماوردطلبی (تحدّی) بر قرآن 78
- تحدی قرآن از دیدگاه اهل کلام 79
- تحدّی فراتر از فصاحت و بلاغت 85
- استدلال علامه طباطبایی برای عمومیت تحدی آیه 13 سوره هود 88
- نقد و بررسی دیدگاه ها درباره تحدّی 90
- دیدگاه علامه طباطبایی (رحمه الله) 95
- تطبیق مبانی متکلمان در پاسخ به هماوردطلبی قرآن 100
- اثبات تواتر عدم معارضه با قرآن از منظر اهل کلام 105
- تجدد و استمرار اعجاز قرآن در همه زمان ها 107
- نتیجه گیری 109
- عدم معارضه با قرآن 111
- بررسی شبهه از بین بردن معارضات به دست مسلمانان 117
- بررسی شبهه توانایی اهل فصاحت و بلاغت برای معارضه 119
- بررسی صحت نسبت معارضه، به معارضان 121
- معارضه با قرآن پس از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله) 123
- 1- نویسنده حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز 129
- اشاره 129
- معارضه در عصر حاضر 129
- 2- معارضه با قرآن در شبکه اینترنت 131
- سوره جعلی «ایمان» 133
- مقایسه آیات قرآن و سوره ساختگی ایمان 134
- نتیجه گیری 136
- اشاره 138
- اشاره 139
- فصاحت و بلاغت قرآن 139
- 1- اعجاز در فصاحت 140
- 2- اعجاز در بلاغت 140
- 3- اسلوب بدیع قرآن 142
- 1- اخبار گذشتگان 144
- اشاره 144
- 3- اخبار از آینده 147
- اشاره 149
- اشاره 149
- عدم اختلاف در قرآن 149
- 1- تحدی به عدم اختلاف 149
- 2- ابعاد عدم اختلاف در قرآن 149
- ب) عدم اختلاف در معارف 152
- 3- عدم اختلاف در قرآن، دلیلی بر خرق عادت بودن آن 153
- جامعیت معارف قرآن 154
- اُمّی بودن آورنده قرآن 158
- اعجاز علمی قرآن 162
- پایه گذاران هیئت جدید 163
- قرآن و زندگی در کرات دیگر 166
- نظم علمی در ساختمان قرآن 167
- اعجاز عددی قرآن 170
- بررسی نظریه «صرفه» از دیدگاه متکلمان 173
- نقد نظریه صرفه 176
- نتیجه گیری 177
رابعاً، ترس از حاکمیت و قدرت مسلمانان در دوران سیطره اسلام و خلفا مانع از اظهار کفر و انکار اسلام از سوی کافران نمی شد. تاریخ نیز گواه این امر است؛ به ویژه در عصر خلافت امیر مؤمنان علی (علیه السلام). با این توضیح، اگر کسی توان معارضه با قرآن را داشت، چه دلیلی دارد که آن را آشکار نسازد؟!
بررسی شبهه از بین بردن معارضات به دست مسلمانان
ممکن است این گونه ادعا شود که معارضه فقط از یکی دو نفر بروز کرده و آنها از ترس مسلمانان اظهار نکرده اند، یا این که معارضه هایی جدی صورت گرفته، اما از آن جا که تاریخ اسلام را مسلمانان معتقد نوشته اند، آن را از بین برده اند، یا این که قرآن، هم در عصر پیامبر و هم پس از آن، مورد معارضه واقع شده، لکن سیطره اسلام و جنگ ها، به ویژه در صدر اسلام، همه آنها را از بین برده و آن چه باقی مانده نیز مخفی بوده یا به صورت امری مردود در ذهن ها باقی مانده است.(1)
در نقد این شبهه باید گفت: اولاً، اسلام از بدو ظهور تاکنون دشمنان زیادی داشته است که اگر کوچک ترین معارضه ای با آن واقع شده بود، در نظر آنان بسیار بزرگ جلوه می نمود؛ لذا هرگز ممکن نیست معارضه ای مخفی بماند. دشمنان اسلام در راه براندازی آن از طریق معارضه، تلاش های بسیاری کردند و چون از این راه، موفق به ضربه زدن به اسلام نشدند، از راه های دیگری برای تضعیف دین اسلام استفاده کردند.(2) در عصر نزول قرآن، مشرکان، منافقان، یهودیان و مسیحیان در
1- (1) عبدالکریم خطیب، اعجاز القرآن، الاعجاز فی دراسات السابقین، ص 494.
2- (2) مدخل التفسیر، ص 106.