مبانی کلامی اعجاز قرآن صفحه 136

انسان خردمندی که کم ترین آگاهی از زبان عربی داشته باشد، تردید نمی کند که چنین کلماتی را نمی توان به عنوان معارضه با قرآن پذیرفت و هیچ معارضی نمی تواند ادعا کند که این کلمات را بدون کمک از آیات قرآن و به تنهایی ساخته است.

اگر معارضه نمودن این قدر سهل و آسان بود، عرب با سابقه دیرینه ای که در مورد تحدّی با اشعار فصیح داشت، همان ابتدا اقدام به چنین کاری می کرد؛ به ویژه این که در میان آنها دانشمندان بسیاری نیز بودند. این عدم معارضه با قرآن، با این که آنها با اصول و فنون معارضه آشنایی کامل داشتند، بیانگر ساختگی بودن سوره های جعلی است و لذا نمی توان آنها را معارضه نامید.(1) اگر معارضه را این گونه معنا کنیم و این کلمات ساختگی را مصداق معارضه بدانیم، هر انسانی که به زبان عربی آگاهی داشته باشد می تواند با ضمیمه نمودن و جابه جا کردن کلماتِ آیات قرآن، جملاتی را بسازد و ادعا کند که با قرآن به معارضه برخاسته و مانند آن را آورده است.

نتیجه گیری

از آن چه تاکنون در مورد تحدّی و هماوردطلبی قرآن مطرح شد، ناتوانی مخالفان از همانندآوری قرآن، با وجود تلاش های فراوانی که به خرج داده اند آشکار می شود. همچنین کاملاً روشن است که قرآن محصول فکر و اندیشه فردی امی و درس نخوانده نمی باشد؛ زیرا مخالفان قرآن تمام تلاششان را به کار بستند تا از این معارضه خواهی قرآن سربلند و موفق بیرون آیند؛ با این حال و پس از گذشت قرون متوالی، هنوز نتوانسته اند مثل و مانند قرآن را بیاورند؛ اگرچه در میان آنان ادیبان بزرگی از عرب و