- پیش گفتار 1
- 1- مفهوم معجزه در لغت 5
- تعریف معجزه در لغت و اصطلاح 5
- 2- تعریف معجزه در اصطلاح متکلمان 7
- اشاره 11
- بررسی مفهوم معجزه در قرآن 11
- 1- آیه و آیات 12
- 2- بیّنه و بیّنات 15
- 3- سلطان 17
- 4- برهان 20
- تحلیل و بررسی 21
- تعریف معجزه با اصطلاح «خرق عادت» 24
- اشاره 24
- 2- «عادت» در اصطلاح 25
- 1- کلمه «عادت» در لغت 25
- 3- «خرق عادت» در لغت 27
- 4- «خرق عادت» در اصطلاح اندیشمندان اسلامی 27
- الف) اشاعره و خرق عادت 28
- 5- «خرق عادت» از دیدگاه متقدمان 28
- ب) مبانی کلامی معتزله در باب خرق عادت 29
- اشاره 40
- بررسی دیدگاه نواندیشان 40
- 2- تقریر جدید نظریه حکما 41
- 1- تفسیر طبیعت گرایانه از حکایت های معجزه آمیز قرآن 41
- نارسایی تعریف معجزه به «خرق عادت» 48
- بررسی اشکالات بر خرق عادت 51
- پاسخ شبهه ممتنع بودن خرق عادت 53
- خلاصه و داوری 57
- 1- «تحدّی» در لغت 59
- تحلیل کاربرد قید «تحدّی» در تعریف معجزه 59
- 2- «تحدّی» در اصطلاح متکلّمان 60
- تحلیل کاربرد قید «تقارن زمانی معجزه با تحدّی» 67
- نتیجه گیری 68
- تطبیق خرق عادت بر قرآن 70
- بررسی و نقد ادله منکران خارق العاده بودن قرآن 73
- تطبیق هماوردطلبی (تحدّی) بر قرآن 78
- تحدی قرآن از دیدگاه اهل کلام 79
- تحدّی فراتر از فصاحت و بلاغت 85
- استدلال علامه طباطبایی برای عمومیت تحدی آیه 13 سوره هود 88
- نقد و بررسی دیدگاه ها درباره تحدّی 90
- دیدگاه علامه طباطبایی (رحمه الله) 95
- تطبیق مبانی متکلمان در پاسخ به هماوردطلبی قرآن 100
- اثبات تواتر عدم معارضه با قرآن از منظر اهل کلام 105
- تجدد و استمرار اعجاز قرآن در همه زمان ها 107
- نتیجه گیری 109
- عدم معارضه با قرآن 111
- بررسی شبهه از بین بردن معارضات به دست مسلمانان 117
- بررسی شبهه توانایی اهل فصاحت و بلاغت برای معارضه 119
- بررسی صحت نسبت معارضه، به معارضان 121
- معارضه با قرآن پس از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله) 123
- اشاره 129
- 1- نویسنده حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز 129
- معارضه در عصر حاضر 129
- 2- معارضه با قرآن در شبکه اینترنت 131
- سوره جعلی «ایمان» 133
- مقایسه آیات قرآن و سوره ساختگی ایمان 134
- نتیجه گیری 136
- اشاره 138
- اشاره 139
- فصاحت و بلاغت قرآن 139
- 2- اعجاز در بلاغت 140
- 1- اعجاز در فصاحت 140
- 3- اسلوب بدیع قرآن 142
- اشاره 144
- 1- اخبار گذشتگان 144
- 3- اخبار از آینده 147
- اشاره 149
- 2- ابعاد عدم اختلاف در قرآن 149
- اشاره 149
- عدم اختلاف در قرآن 149
- 1- تحدی به عدم اختلاف 149
- ب) عدم اختلاف در معارف 152
- 3- عدم اختلاف در قرآن، دلیلی بر خرق عادت بودن آن 153
- جامعیت معارف قرآن 154
- اُمّی بودن آورنده قرآن 158
- اعجاز علمی قرآن 162
- پایه گذاران هیئت جدید 163
- قرآن و زندگی در کرات دیگر 166
- نظم علمی در ساختمان قرآن 167
- اعجاز عددی قرآن 170
- بررسی نظریه «صرفه» از دیدگاه متکلمان 173
- نقد نظریه صرفه 176
- نتیجه گیری 177
زمین معرفی می شود.(1) همچنین قرآن بیان می کند که این انسان با سرشت الهی خلق شده و دارای دو وجهه ملکی و ملکوتی است.(2)
نبوت: در بیان قرآن، انبیای الهی معصوم و برگزیده هستند(3) و برای هدایت انسان ها و سعادت آنها فرستاده شده اند.(4)
معاد: ترسیم حیات ابدی و معادشناسی قرآن، برجستگی ویژه ای دارد و نزدیک به یک سوم آیات قرآن به این موضوع اختصاص یافته و در پرتو بقای روح انسان، صحنه های حیات برزخی و رستاخیز نهایی به شکل اعجاب انگیزی مطرح شده است.(5)
به طور کلی می توان گفت که معارف قرآن از آن حیث خارق العاده می باشد که دربردارنده همه علوم و فنون مورد نیاز بشر است و آن چه انسان در بعد مادی و غیر مادی خود بدان نیاز دارد، در قرآن جمع شده است. چنین جامعیتی که بتواند به نیازهای انسان در همه ابعاد به طور حتمی پاسخ دهد، از یک انسان امی که در هیچ محیط علمی پرورش نیافته، غیر قابل انتظار و خارق العاده می باشد.
اُمّی بودن آورنده قرآن
«اُمّی» منسوب به «اُمّ» به معنای مادر است و مقصود از آن، بنابر یک معنا این است که فردی جز معلوماتی که بر اساس فطرت و استعدادهای مادرزادی خود به دست می آورد، معلومات دیگری ندارد و فاقد
1- (1) بقره، آیه 30.
2- (2) انسان، آیه 3.
3- (3) آل عمران، آیه 33 و انعام، آیه 84 و 87.
4- (4) حدید، آیه 25.
5- (5) البیان فی تفسیر القرآن، ص 50 و 55.