- پیش گفتار 1
- تعریف معجزه در لغت و اصطلاح 5
- 1- مفهوم معجزه در لغت 5
- 2- تعریف معجزه در اصطلاح متکلمان 7
- اشاره 11
- بررسی مفهوم معجزه در قرآن 11
- 1- آیه و آیات 12
- 2- بیّنه و بیّنات 15
- 3- سلطان 17
- 4- برهان 20
- تحلیل و بررسی 21
- تعریف معجزه با اصطلاح «خرق عادت» 24
- اشاره 24
- 2- «عادت» در اصطلاح 25
- 1- کلمه «عادت» در لغت 25
- 4- «خرق عادت» در اصطلاح اندیشمندان اسلامی 27
- 3- «خرق عادت» در لغت 27
- الف) اشاعره و خرق عادت 28
- 5- «خرق عادت» از دیدگاه متقدمان 28
- ب) مبانی کلامی معتزله در باب خرق عادت 29
- اشاره 40
- بررسی دیدگاه نواندیشان 40
- 2- تقریر جدید نظریه حکما 41
- 1- تفسیر طبیعت گرایانه از حکایت های معجزه آمیز قرآن 41
- نارسایی تعریف معجزه به «خرق عادت» 48
- بررسی اشکالات بر خرق عادت 51
- پاسخ شبهه ممتنع بودن خرق عادت 53
- خلاصه و داوری 57
- تحلیل کاربرد قید «تحدّی» در تعریف معجزه 59
- 1- «تحدّی» در لغت 59
- 2- «تحدّی» در اصطلاح متکلّمان 60
- تحلیل کاربرد قید «تقارن زمانی معجزه با تحدّی» 67
- نتیجه گیری 68
- تطبیق خرق عادت بر قرآن 70
- بررسی و نقد ادله منکران خارق العاده بودن قرآن 73
- تطبیق هماوردطلبی (تحدّی) بر قرآن 78
- تحدی قرآن از دیدگاه اهل کلام 79
- تحدّی فراتر از فصاحت و بلاغت 85
- استدلال علامه طباطبایی برای عمومیت تحدی آیه 13 سوره هود 88
- نقد و بررسی دیدگاه ها درباره تحدّی 90
- دیدگاه علامه طباطبایی (رحمه الله) 95
- تطبیق مبانی متکلمان در پاسخ به هماوردطلبی قرآن 100
- اثبات تواتر عدم معارضه با قرآن از منظر اهل کلام 105
- تجدد و استمرار اعجاز قرآن در همه زمان ها 107
- نتیجه گیری 109
- عدم معارضه با قرآن 111
- بررسی شبهه از بین بردن معارضات به دست مسلمانان 117
- بررسی شبهه توانایی اهل فصاحت و بلاغت برای معارضه 119
- بررسی صحت نسبت معارضه، به معارضان 121
- معارضه با قرآن پس از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله) 123
- اشاره 129
- 1- نویسنده حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز 129
- معارضه در عصر حاضر 129
- 2- معارضه با قرآن در شبکه اینترنت 131
- سوره جعلی «ایمان» 133
- مقایسه آیات قرآن و سوره ساختگی ایمان 134
- نتیجه گیری 136
- اشاره 138
- اشاره 139
- فصاحت و بلاغت قرآن 139
- 1- اعجاز در فصاحت 140
- 2- اعجاز در بلاغت 140
- 3- اسلوب بدیع قرآن 142
- 1- اخبار گذشتگان 144
- اشاره 144
- 3- اخبار از آینده 147
- اشاره 149
- اشاره 149
- 1- تحدی به عدم اختلاف 149
- عدم اختلاف در قرآن 149
- 2- ابعاد عدم اختلاف در قرآن 149
- ب) عدم اختلاف در معارف 152
- 3- عدم اختلاف در قرآن، دلیلی بر خرق عادت بودن آن 153
- جامعیت معارف قرآن 154
- اُمّی بودن آورنده قرآن 158
- اعجاز علمی قرآن 162
- پایه گذاران هیئت جدید 163
- قرآن و زندگی در کرات دیگر 166
- نظم علمی در ساختمان قرآن 167
- اعجاز عددی قرآن 170
- بررسی نظریه «صرفه» از دیدگاه متکلمان 173
- نقد نظریه صرفه 176
- نتیجه گیری 177
بودند (نیز پیامبران خود را) تکذیب کردند. آنها با دلایل روشن و کتاب های پند و موعظه و کتب آسمانی روشنگر (مشتمل بر معارف و احکام) به سراغ آنان آمدند (امّا کوردلان ایمان نیاوردند).
علامه می نویسد: کلمه «بینات» به معنای آیات و معجزاتی است که به حقانیت رسولان، شهادتی روشن دهد.(1) طبرسی می گوید: کلمه بینات به معنای معجزات آشکار، روشن و دلایل واضح می باشد.(2)
در آیه دیگر باز خداوند به پیامبر اسلام دلداری می دهد و می فرماید: اگر تو را با معجزات آشکار تکذیب کردند و زیر بار دین خدا و آیینت نرفتند، این کار، ادامه کار آبا و اجدادشان است که انبیای گذشته را با وجود دلایل روشن و معجزات آشکار، تکذیب کردند: فَإِن کَذَّبُوکَ فَقَد کُذِّبَ رُسُلٌ مِن قَبلِکَ جاؤُ بِالبَیِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ الکِتابِ المُنِیرِ ؛ (3) پس (اگر این بهانه جویان) تو را تکذیب کنند (چیز تازه ای نیست)، رسولان پیش از تو (نیز) تکذیب شدند؛ پیامبرانی که دلایل آشکار و نوشته های متین و محکم و کتابی روشنی بخش آورده بودند.
پس «بینه» و «بینات» در بعضی از آیات قرآن کریم به معنای معجزه به کار رفته است.
3- سلطان
یکی دیگر از واژه های جایگزین برای معجزه، کلمه «سلطان» است که به معنای «دلیل» آمده است. آیات مؤید این مطلب عبارتند از:
1- (1) المیزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 38: «البینات هی الایات المعجزه التی تشهد علی حقیه الرسل».
2- (2) مجمع البیان، ج 8، ص 523: «أی بالمعجزات الباهرات والحجج الواضحات».
3- (3) آل عمران، آیه 184.