- پیش گفتار 1
- 1- مفهوم معجزه در لغت 5
- تعریف معجزه در لغت و اصطلاح 5
- 2- تعریف معجزه در اصطلاح متکلمان 7
- اشاره 11
- بررسی مفهوم معجزه در قرآن 11
- 1- آیه و آیات 12
- 2- بیّنه و بیّنات 15
- 3- سلطان 17
- 4- برهان 20
- تحلیل و بررسی 21
- تعریف معجزه با اصطلاح «خرق عادت» 24
- اشاره 24
- 1- کلمه «عادت» در لغت 25
- 2- «عادت» در اصطلاح 25
- 3- «خرق عادت» در لغت 27
- 4- «خرق عادت» در اصطلاح اندیشمندان اسلامی 27
- الف) اشاعره و خرق عادت 28
- 5- «خرق عادت» از دیدگاه متقدمان 28
- ب) مبانی کلامی معتزله در باب خرق عادت 29
- بررسی دیدگاه نواندیشان 40
- اشاره 40
- 1- تفسیر طبیعت گرایانه از حکایت های معجزه آمیز قرآن 41
- 2- تقریر جدید نظریه حکما 41
- نارسایی تعریف معجزه به «خرق عادت» 48
- بررسی اشکالات بر خرق عادت 51
- پاسخ شبهه ممتنع بودن خرق عادت 53
- خلاصه و داوری 57
- 1- «تحدّی» در لغت 59
- تحلیل کاربرد قید «تحدّی» در تعریف معجزه 59
- 2- «تحدّی» در اصطلاح متکلّمان 60
- تحلیل کاربرد قید «تقارن زمانی معجزه با تحدّی» 67
- نتیجه گیری 68
- تطبیق خرق عادت بر قرآن 70
- بررسی و نقد ادله منکران خارق العاده بودن قرآن 73
- تطبیق هماوردطلبی (تحدّی) بر قرآن 78
- تحدی قرآن از دیدگاه اهل کلام 79
- تحدّی فراتر از فصاحت و بلاغت 85
- استدلال علامه طباطبایی برای عمومیت تحدی آیه 13 سوره هود 88
- نقد و بررسی دیدگاه ها درباره تحدّی 90
- دیدگاه علامه طباطبایی (رحمه الله) 95
- تطبیق مبانی متکلمان در پاسخ به هماوردطلبی قرآن 100
- اثبات تواتر عدم معارضه با قرآن از منظر اهل کلام 105
- تجدد و استمرار اعجاز قرآن در همه زمان ها 107
- نتیجه گیری 109
- عدم معارضه با قرآن 111
- بررسی شبهه از بین بردن معارضات به دست مسلمانان 117
- بررسی شبهه توانایی اهل فصاحت و بلاغت برای معارضه 119
- بررسی صحت نسبت معارضه، به معارضان 121
- معارضه با قرآن پس از وفات پیامبر (صلی الله علیه و آله) 123
- معارضه در عصر حاضر 129
- 1- نویسنده حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز 129
- اشاره 129
- 2- معارضه با قرآن در شبکه اینترنت 131
- سوره جعلی «ایمان» 133
- مقایسه آیات قرآن و سوره ساختگی ایمان 134
- نتیجه گیری 136
- اشاره 138
- اشاره 139
- فصاحت و بلاغت قرآن 139
- 2- اعجاز در بلاغت 140
- 1- اعجاز در فصاحت 140
- 3- اسلوب بدیع قرآن 142
- 1- اخبار گذشتگان 144
- اشاره 144
- 3- اخبار از آینده 147
- اشاره 149
- اشاره 149
- 1- تحدی به عدم اختلاف 149
- 2- ابعاد عدم اختلاف در قرآن 149
- عدم اختلاف در قرآن 149
- ب) عدم اختلاف در معارف 152
- 3- عدم اختلاف در قرآن، دلیلی بر خرق عادت بودن آن 153
- جامعیت معارف قرآن 154
- اُمّی بودن آورنده قرآن 158
- اعجاز علمی قرآن 162
- پایه گذاران هیئت جدید 163
- قرآن و زندگی در کرات دیگر 166
- نظم علمی در ساختمان قرآن 167
- اعجاز عددی قرآن 170
- بررسی نظریه «صرفه» از دیدگاه متکلمان 173
- نقد نظریه صرفه 176
- نتیجه گیری 177
حاصل آن که در معنای تحدّی، نوعی دعوت و درخواست نهفته است که هدف از آن آشکار نمودن عجز و ناتوانی طرف مقابل است. به همین سبب کسی که در میدان نبرد مبارز می طلبد، یا کسی که دیگران را به رقابت دعوت می کند، تحدّی می کند؛ زیرا این ذهنیت برای فرد تحدّی کننده وجود دارد که بر حریف پیروز می شود. لذا گاه از تحدّی به مبارزه طلبی، هماوردجویی، معارضه طلبی و دعوت به مقابله به مثل نیز تعبیر می شود.
2- «تحدّی» در اصطلاح متکلّمان
دانشمندان علم کلام می گویند: در معجزات، مدعی نبوت باید دیگران را به تحدّی و مبارزه دعوت کند و با کاری فوق العاده و اثبات عجز دیگران، ادعای خود را ثابت نماید. بنابراین حتی اگر کاری فوق العاده باشد و دیگران از انجام آن عاجز باشند، ولی با تحدّی و مبارزه طلبی همراه نباشد، معجزه نامیده نمی شود.(1) به بیان دیگر، تحدّی شرط اساسی معجزه است و اگر معجزه همراه با تحدّی نباشد، دلیل و
1- (1) حلی، مناهج الیقین فی اصول الدین، تحقیق یعقوب جعفری المراغی، ص 403. تفتازانی دراین باره می گوید: «ذکر التحدی مشعر بالقیدین، فان معناه طلب المعارضته فیما جعله شاهدا لدعوته، و تعجیز الغیر عن الاتیان بمثل ما ابداه تقول: تحدیت فلانا اذا باریته الفعل، و نازعته الغلبته، و تحدیته... و بالتحدی یحصل ربط الدعوی بالمعجزه حتی لو ظهرت الایته من شخص و هو ساکت لم یکن معجزه»: شرح المقاصد، تحقیق عبدالرحمن عمیره، ج 4 و 5، جزء 5، ص 12؛ کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، ص 127 و 128؛ ابوطالب التجلیل، براهین اصول المعارف الهیه، ص 155؛ قاضی ابی بکر محمد بن الطیب باقلانی، البیان، ص 55 و فاضل مقداد سیوری، ارشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین، تحقیق مهدی رجایی، ص 307.