مبانی کلامی اعجاز قرآن صفحه 68

مدعی کاذب، از معجزات پیامبران پیشین است. به نظر می رسد قیدها وشرایط دیگر اعجاز، مثل ادعای نبوت و تحدّی، کرامت و ارهاص را ازتعریف اعجاز خارج کرده اند، اما باید در نظر داشت که شرط همراه بودن معجزه با تحدی، برای اثبات اعجاز و عملِ خارق العاده است تانشان دهد که معجزه از شخص مدعی نبوت صادر شده و حیله ای در کار نبوده است.(1)

نتیجه گیری

می توان مطالب بالا را چنین خلاصه کرد:

اولاً، تحدّی شرط اساسی معجزه است و اگر معجزه همراه با تحدّی نباشد، نمی تواند دلیل و برهان برای کسانی باشد که بعد از آن می آیند؛ زیرا ممکن است عده ای بگویند اگر صاحب معجزه دیگران را دعوت به هماوردی می کرد، آنها می توانستند همانند آن را بیاورند. برخی در اعتبار این شرط (تحدّی) مناقشه کرده اند، مبنی بر این که قید نه تنها فاقد دلیل عقلی و نقلی است، بلکه بر عدم اعتبار آن نیز دلیل اقامه شده. در جواب آنان گفتیم: معجزه بر دو قسم است: عرفی و اصطلاحی. معجزه ای که قید تحدّی در آن لازم است، همان قسم دوم است که حقیقت معجزه به آن تعلق دارد و یا دست کم مراد متکلمان از معجزه، این قسم است. معجزه قسم دوم نیازمند شرایط متعددی مانند عجز دیگران از آوردن همانند، تقارن با ادعای نبوت و تحدّی و... است؛

ثانیاً، متکلمان علاوه بر شرط تحدّی، عدم امکان معارضه را نیز شرط