دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 163

ب. سیما و اوصاف پیشوایان الهی در روایات

از آن جا که ختم نبوت، قطعی و مسلم است، پس از حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم، ولایت و پیشوایی الهی، تنها در قالب امامت استمرار می یابد. از طرف دیگر، اگرچه در میان امت اسلامی، کسانی به عنوان حاکم معرفی شده اند، اما مقام عصمت، امامت و ولایت الهی را کسی جز اهل بیت علیهم السلام ادعا نکرده و چنین جایگاهی را به کسی غیر ایشان نسبت نداده اند؛ بنابراین، مصداق اوصاف و وظایفی که در احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و خاندان او علیهم السلام برای ولیّ خدا وارد شده است، امامان دوازده گانه اهل بیت علیهم السلام هستند.

در این بخش، به برخی از اوصاف و وظایف مورد نظر اشاره می شود:

1. در جایگاه بسیار والایی از نظام هستی قرار دارند

در بخش نخست این فصل، چگونگی انتشار آفرینش از مبدأ هستی و نیز ترتب مقامات و حضراتِ موجود در هستی، توضیح داده شد؛ و مشخص گشت که پس از مقام ذات، مقام دوم (تعیّن اول) و مقام سوم (تعیّن ثانی) – که در عالم صقع ربوبی قرار دارند- از جایگاه بسیار ارجمندی برخوردارند.(1) آن چه در لسان روایات وارد شده است، حکایت از آن دارد که امام و حجت خدا در چنین جایگاهی منزل دارد.

برای مثال، حضرت باقر علیه السلام در پاسخ ابوخالد کابلی که از تفسیر آیه «فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذی أَنْزَلْنا وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبیر»(2) پرسیده بود، فرمود: «به خدا سوگند؛ منظور از نور، ائمه آل محمد علیهم السلام تا روز قیامت هستند. آن ها نور خدا در