دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 190

این گونه نیست.(1)

3. در کتب فلسفی اسلامی- حتی در کتاب های ملاصدرا- ایمان، تنها به شناخت، تفسیر شده است؛ حال آن که، ایمان، شناخت همراه با حرکت و گرایش به هدف است.(2)

4. در برخی منابع تصوف، انسان کامل به عنوان سالک راهی معرفی شده است که هرگاه تلاش و همّتش تام و تمام باشد، امام و خلیفه می شود. آنان، اصولاً ادعا و تعیین حجت و خلیفه الهی را بیهوده می دانند و خلافت الهی را در اشخاص مورد ادعای اهل سنت و شیعه منحصر نمی بینند؛(3) در حالی که مقام خلافت و ولایت در فرهنگ دینی، به عده خاصی مربوط است که سالک نیستند؛ بلکه به مقصد رسیده اند.

5. در فرهنگ تصوف و عرفان، پایه های انسان کامل، بر دل و عشق، استوار است و عقل و اندیشه، به منزله ابزار معرفی می شوند؛ از این رو، در این مسلک، بحث و استدلال و منطق، بی ارزش می شود. اما از نظر اسلام، انسان کامل، انسانی است که کمال عقلی هم یافته باشد.(4)

6. در عرفان، بیشتر به جنبه درون گرایی انسان کامل، توجه، و بُعد بیرون گرایی آن فراموش شده است. انسان کامل عرفان، سر در گریبان خود دارد و بس؛ ولی انسان کامل اسلام، ضمن برخورداری از عشق و…، برون گرا است. یعنی اگر شب، سر در گریبان دارد و دنیا را فراموش می کند،

1-  مطهری، انسان کامل، ص 135.
2-  مطهری، انسان کامل، صص 127 - 128
3- صفی علیشاه، عرفان الحق، صص 194 - 195.
4- مطهری، انسان کامل، صص 138 – 151 و انسان کامل از دیدگاه فارابی، صص 52 - 53.