دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 25

گرایش مردم به اطاعت و دوری گزیدن از معصیّت، دخالت دارد.(1)

2. نصب امام به عنوان یکی از مصادیق لطف مقرّب: این پیش فرض، با توجّه به تعریف مقام امامت و وظایف و اوصاف آن، کاملاً روشن و قابل قبول است؛ چراکه تفاوت امامت با نبوّت، در این مسأله است که پیامبر، مؤسّس تکالیف شرعی است و امام، به نیابت از پیامبر، حافظ و پاسدار آن.(2)

بدیهی است اگر جامعه ای تحت نظارت رئیسی باشد که آنان را از تجاوز و نزاع باز دارد و به عدل و انصاف دعوت نماید، به صلاح، نزدیک و از فساد و تباهی به دور خواهد بود.(3) حال اگر چنین رئیسی، معصوم و منصوب از جانب خدا باشد، دیگر تردیدی در لطف بودن آن، نمی ماند.

3. عدم وجود مفسده در نصب امام: تا این جا پذیرفته شد که خداوند، از افعالش هدفی دارد و نیز غرض از تکلیف، عمل به دستور و رسیدن به سعادت است و لطف - به معنای هر کاری که مقرِّب بندگان به طاعت است- در حوزه افعال حتمی خداوند است؛ لکن این مقدار، کفایت نمی کند و می بایست مشخص شود که مسأله امامت، حتماً مقرّب است و هیچ گونه صارف، مانع، مزاحم و مفسده جانبی ندارد؛ زیرا اندیشه و عقل بشری، ناتوان از آن است که در گستره هستی، چنین حکمی براند. این جا است که به بیان پیش فرض سوم می رسیم و آن، این که نصب پیشوا و امام معصوم الهی، هیچ گونه مفسده و مزاحمی ندارد.

البته باید در نظر داشت که منکر این پیش فرض، ممکن است اصل وجوب لطف را قبول داشته باشد، اما احراز مصادیقِ نبودِ مزاحم و مفسده را

1- سبحانی، الاهیات، ج 2، ص 50.
2- نراقی، انیس الموحدین، بخش امامت.
3- علامه حلی، کشف المراد، ص 362.