دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 31

اصولاً پیشوایی که از رهگذر برهان لطف و سایر براهین اثبات امامت، استفاده می شود، دارای تمام اوصاف و وظایف نبی- جز دریافت وحی- است. بنابراین، رهبری ظاهری جامعه و تشکیل حکومت و اجرای حدود الهی، گوشه ای از وظایف رهبر الهی است(1) و اگر این بخش از وظایف، زمینه اجرا پیدا نکند، لطف بودن چنین رهبری، منتفی نمی شود. چنان چه در سال های اول بعثت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، بسیاری از این وظایف، زمینه اجرا نداشت؛ امّا لطف بودن حضرت، محرز بود.

2) محرومیت از فیضِ ظهور پیشوای الهی، به جهت موانعی است که خود انسان ها ایجاد کرده اند؛ و از آن جا که فراهم ساختن زمینه برای انجام دادن طاعت و اجرای احکام الهی از سوی امام، از مصادیق لطف مقرّب است و لطف مقرّب نیز اختیار را از مکلّفان سلب نمی کند، پس استفاده از این لطف، به اختیار خود مکلّفان است. لذا اگر آنان، لیاقت و استعداد حفظ و استفاده از این موهبت را نداشته باشند، اصل لطف بودن پیشوای الهی، زیر سؤال نمی رود. چنان چه گفته اند گرگدا کاهل بود، تقصیر حاحب خانه چیست؟!

اصولاً در غیبت امام، هیچ اشکالی متوجه خداوند نیست؛ چون آن چه به خدا برمی گردد، نصب و معرفی امام است که انجام شده؛ لذا اگر کاستی و محرومیتی دیده می شود، از ناحیه مکلَّفان است و احتجاج، علیه خدا، بی مورد.

گنه در بلخ کرد آهنگری       به شوشتر زدند گردن مسگری

مرحوم محقق طوسی در این رابطه می گوید: «اصل وجود امام، لطف است و تصرّف آن حضرت، لطفِ دیگر؛ و این ما هستیم که موجب غیبت آن حضرت شده ایم».(2) پس هرگاه لطف دوم (تصرف مباشری در جامعه،