دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 48

که او موجودی است کاملاً برتر؛ که تمام موجودات طبیعت را اسیر و رام خود کرده است و بی آن که به آن ها خسارتی پس دهد، بر آن ها فرمانروایی می کند.

در میان نوع انسانی نیز، افرادی به چشم می خورند که در زمره رهبران الهی، امامان معصوم، نوابغ روزگار و… قرار می گیرند. اینان، اگرچه همانند دیگر افراد این نوع هستند، امّا به سبب ویژگی خاصشان از تمایزی ویژه برخوردارند؛ چراکه هم با سرچشمه اصلی وجود و هم با حلقه های پایینی آن مرتبط هستند؛(1) معلّم ملائکه(2) و واسطه فیض به تمام عالم اند؛ و رویی به سوی خالق دارند و رویی به سوی خلق. به همین جهت، قافله هایی از دل و جان آدمیان به دنبال آنان است و چه بسیارند در میان کاروان بشریت، که برای امیر کاروان، فداکاری و ایثار می کنند(3)و این همه، با شهود باطنی و تجربه ظاهری، قابل لمس است.

اثبات شرط یکم

فراهم بودن این شرط در اثبات مدعا، بسیار روشن است؛ چراکه ذات مبارک امام، مانند ذات سایر افراد، تحت یک ماهیت نوعی -که همانا انسان است- داخل هستند. از این گذشته، تقریر برهان امکان اشرف، بنا بر حکمت صدرایی - که تکیه بر تشکیک وجود دارد- تمام موجودات را شامل می شود.

1- لاهیجی، گوهر مراد، ص 364 و علامه حلی، انوار الملکوت، ص 187. علامه حلی، دلیل خوبی برای اشرفیت رهبران الهی ارائه کرده است.
2- کسار، بحث حول الامامه، ص 128. این مطلب از آیه 31 سوره بقره (وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء کلَّهَا... یَا آدَمُ أَنبِئْهُم...) استفاده شده است.
3- طبرسی نوری، کفایه الموحدین، ج 1، ص 511 و یثربی، فلسفه امامت، ص 123 (به نقل از ابن عربی و قیصری) و نیز ص 112. بر مبنای اصول و قواعد صدرایی، رابطه وحی و اعجاز یا علم و قدرت را بر اساس یک حقیقت عینی می توان استوار ساخت. آن حقیقت عینی، همان وجود امام است که از لحاظ درجه کمال در حد برتر و فوق العاده بوده و در نتیجه، منشأ آثار فوق العاده هم قرار می گیرد که یکی از آن ها، وحی و دیگری، اعجاز است.