دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 71

امور آن در کار است که اولین و مهم ترین آنها «لوگوس» نام دارد.(1)

فلوطین، پس از آن که بر لزوم بساطت مبدأ متعالی و اثبات آن استدلال می آورد، نسبت مبدأ اجسام به بسیط را نادرست می خواند و می افزاید: «ذات واحد، حتی مرکب از قوای گوناگون نیست و خلق کثرات، مستند به عقل است؛ نه احد…(2) بدون شک، واحد به لحاظ بساطت خود، تنها با یک امر سنخیت دارد و همان را نیز صادر می کند و آن موجود- که کامل ترین موجودات است و همه موجودات دیگر را به نحو پنهانی و بالقوه داراست- همان عقل است».(3)

وی، هم چنین در جایی دیگر گفته است:

«ان الواحد المحض هو فوق التمام و الکمال، و اما العالم الحسّی فناقص لانه مبتدع، و الشی التّام هو العقل. و انمّا صار العقل تامّا کاملاً لأنه مبتدع من الواحد الحق المحض، و لم یکن یمکن ان یبدع الشی الذی فوق تمام الشیء الناقص بلا توسط»؛(4)

«یگانه محض، فوق تمام و کمال است؛ ولی جهان محسوس، ناقص است؛ چون پدید آمده است. شئ تام، همانا عقل است و از آن جا که عقل، [بدون واسطه] از واحد حق و محض پدید آمده، تام و کامل است. امکان ندارد موجودی که فوق تمام و کمال است، بدون واسطه موجودی ناقص بیافریند».

فارابی، واجب الوجود را موجودی عاری از کاستی، ماهیت، جنس و فصل

1- رحیمیان، فیض و فاعلیت وجودی، ص36 (به نقل از cambridy history of philosophy, philo, p:       142 – 143 )
2- رحیمیان، فیض و فاعلیت وجودی، ص42.
3- رحیمیان، فیض و فاعلیت وجودی، ص75.
4- ابن سینا، اثولوجیا، فلوطین (افلوطین عند العرب)، صص 135 _ 134.