دلایل عقلی و نقلی امامت و مهدویت صفحه 93

این اولیت، پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم خبر داد و فرمود که "اول ما خلق الله العقل"».(1)

شهید مطهری نیز پس از آن که از آیه «إِنَّا کلَّ شَیْ ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَر»، وجود نظام و اسباب را در روند آفرینش عالم نتیجه می گیرد، می فرماید: «آن چه در لسان دین، به عنوان ملائکه، جنود الهی، رسل الهی(تکوینی)، مقسمات و مدبرات امر آمده است، و همین طور مفاهیمی مانند عرش، کرسی، لوح و قلم که وجود یک سلسله تشکیلات معنوی الهی را برای خدا معرفی می کند، همه برای تفهیم همین حقیقت است که خدای متعال، آفرینش را با نظام خاص و ترتیب مشخص، اراده و اجرا می کند. این مطلب را حکما به اصطلاح و زبان مخصوص، بیان کرده اند و در معارف اسلامی با زبان دیگر بیان شده است».(2)

شیخ اشراق پس از بیانی کوتاه درباره مشرب های پیشین حکماء می گوید: «بل العالم ما خلا قطّ عن الحکمه و عن شخص قائم بها عند الحجج و البینات و هو خلیفه الله فی ارضه و هکذا تکون مادامت السموات والارض».(3) (لزوم وجود و استمرار خلیفه الله)

و شمس الدین شهرزوری در توضیح این سخن می نویسد:

«فوجب ان لاتخلوا الارض عن واحد منهم… فهم حفاظ العالم و اوتاده، بهم یدوم نظامه و تستقر احواله و یتصل فیض الباری تعالی، و لو خلاء زمان ما عن جملتهم لعظم الفساد و

1- ابن سینا، رساله در حقیقت و کیفیت سلسله موجودات، صص 13_ 10.
2- مطهری، مجموعه آثار، ج 1، ص 128 و ربانی، جلوات ربانی، ج 2، ص 23.
3- شهرزوری، شرح حکمه الاشراق، ص11.