امامت صفحه 139

13 _ 1 _ 4. تعیین امام در کلمات امام رضا (علیه السلام)

امام رضا (علیه السلام) با استناد به دو آیه از قرآن کریم، تعیین امام را منحصراً کار خداوند متعال دانسته، می فرماید :

رَغِبُوا عَنِ اخْتِیَارِ اللَّهِ وَ اخْتِیَارِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ أَهْلِ بَیْتِهِ إِلَی اخْتِیَارِهِمْ وَ الْقُرْآنُ یُنَادِیهِمْ: (وَ رَبُّکَ یَخْلُقُ ما یَشاءُ وَ یَخْتارُ ما کانَ لَهُمُ الْخِیَرَهُ سُبْحانَ اللّهِ وَ تَعالی عَمّا یُشْرِکُونَ)(1) وَ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ: (وَ ما کانَ لِمُوْمِنٍ وَ لا مُوْمِنَهٍ

إِذا قَضَی اللّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَهُ مِنْ أَمْرِهِم)(2) (3)

از گزینش خدا و گزینش رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهل بیتش به گزینش خودروی آوردند، در حالی که قرآن به آن ها ندا می کند که: «پروردگار تو می آفریند آنچه را که می خواهد و بر می گزیند. آن ها را حقّ گزینش نیست. پاک و منزّه است خدای تعالی از آنچه آن ها شریک قرار می دهند». و نیز می فرماید : «هیچ مرد و زن مؤمنی حق ندارد وقتی خدا و رسولش به امری حکم کردند آن ها اختیاری درباره امرشان داشته باشند.

ایشان در ادامه سخن، مقام امامت را بالاتر از آن می داند که مردم با خردهایشان بتوانند بدان دست یابند :

هَلْ یَعْرِفُونَ قَدْرَ الْإِمَامَهِ وَ مَحَلَّهَا مِنَ الْأُمَّهِ فَیَجُوزَ فِیهَا اخْتِیَارُهُمْ إِنَّ الْإِمَامَهَ أَجَلُّ قَدْراً وَ أَعْظَمُ شَأْناً وَ أَعْلَی مَکَاناً وَ أَمْنَعُ جَانِباً وَ أَبْعَدُ غَوْراً مِنْ أَنْ یَبْلُغَهَا النَّاسُ بِعُقُولِهِمْ أَوْ یَنَالُوهَا بِآرَائِهِمْ أَوْ یُقِیمُوا إِمَاماً بِاخْتِیَارِهِم.(4)

آیا قدر و منزلت امامت را در میان امّت می شناسند تا گزینش امام برای آن ها جایز باشد؟! همانا امامت قدرش بزرگ و شأنش عظیم و منزلتش بلند و اطرافش دست نایافتنی و عمقش دورتر از آن است که مردم بتوانند با خردهایشان به آن برسند یا با آرای خود آن را نایل شوند یا با گزینش خود

1- . قصص / 68.
2- . احزاب / 36.
3- . کافی 1/201؛ غیبت نعمانی/ 221.
4- . کافی1/ 198؛ بحارالانوار 25/ 120.