- مقدّمه ناشر 1
- اشاره 3
- درس اول: معنای امامت و ولایت 3
- 1_1. معنای لغوی امامت و ولایت 4
- 1_2. معنای امامت و ولایت در اصطلاح 10
- چکیده درس اوّل 12
- درس دوم: انواع ولایت 13
- اشاره 13
- 2_1. ولایت حقیقی (ولایت خدا) 14
- اشاره 16
- 2_2. ولایت اعطایی (ولایت امامان الاهی) 16
- 2_2_1. ولایت تشریعی امام 16
- 2_2_2. ولایت تکوینی امام 22
- چکیده درس دوم 30
- درس سوم: ضرورت وجود امام و فلسفه ولایت (1) 32
- اشاره 32
- 3_1. رفع اختلاف و نظام امور مردم 33
- 3_2. بیان دین الهی و صیانت از آن 36
- چکیده درس سوم 41
- اشاره 42
- درس چهارم: ضرورت وجود امام و حکمت ولایت (2) 42
- 4_1. معرفت و عبادت خدای سبحانه 43
- 4_2. تداوم فیض الهی 48
- چکیده درس چهارم 51
- اشاره 52
- درس پنجم: وظایف مردم در برابر امام 52
- 5 _ 1. معرفت و اعتقاد به امامت امامان معصوم (علیهم السلام) 53
- 5 _ 2. محبّت و مودّت اهل بیت (علیهم السلام) 57
- 5 _ 3. وجوب طاعت و پیروی 58
- چکیده درس پنجم 60
- اشاره 62
- درس ششم: ویژگیهای امام (1) 62
- 6 _ 1. امام خلیفه خداست 63
- 6 _ 2. امام حجّت خداست 69
- چکیده درس ششم 75
- درس هفتم: ویژگیهای امام (2) 77
- اشاره 77
- 7 _ 1. امام حافظ و نگهبان دین الهی 78
- 7 _ 2. امام شاهد بر خلق 80
- چکیده درس هفتم 84
- درس هشتم: ویژگیهای امام (عصمت) 85
- اشاره 85
- 8 _1. معنای عصمت امام 86
- 8 _ 2 _ 1. وجوب اطاعت مطلق 89
- 8 _ 2. ادله لزوم عصمت 89
- 8 _ 2 _ 2. حجّت و شاهد بودن امام 91
- 8 _ 2 _ 3. حفظ دین و بیان احکام الهی بعد از پیامبر 92
- 8 _ 2 _ 4. نفی امامت ظالم 92
- 8 _ 3. عصمت امام پیش از امامت 95
- 8 _ 4. رابطه علم و عصمت 95
- چکیده درس هشتم 96
- درس نهم: ویژگیهای امام (علم «1») 97
- اشاره 97
- 9 _ 1. امام اعلم خلق است 98
- 9 _ 2. الهام و إسماع 102
- چکیده درس نهم 106
- اشاره 107
- درس دهم: ویژگیهای امام (علم «2») 107
- 10 _ 1. علم قرآن 108
- 10 _ 2. روح القدس 112
- چکیده درس دهم 116
- درس یازدهم: ویژگیهای امام (علم «3») 117
- اشاره 117
- 11 _ 1. اسم اعظم 118
- 11 _ 2. مصحف حضرت فاطمه (علیها السلام) 120
- 11 _ 3. جفر و جامعه 121
- 11 _ 4. اصول و کلیات علم 122
- 11 _ 5. مواریث پیامبران 123
- 11 _ 6. علم مبذول 124
- چکیده درس یازدهم 125
- درس دوازدهم: ویژگیهای امام ( علم «4» ) 126
- اشاره 126
- 12 _ 1. ازدیاد علم امام 127
- 12 _ 2. علم غیب امام 132
- 12 _ 3. علم امام در طفولیّت 133
- چکیده درس دوازدهم 134
- اشاره 136
- درس سیزدهم: راههای تعیین امام 136
- اشاره 137
- 13 _ 1 _ 1. وجوب اطاعت به طور مطلق 137
- 13_1. راه تعیین امام از نظر مکتب اهل بیت 137
- 13 _ 1 _ 3. دانش و عصمت و حجّیّت 138
- 13 _ 1 _ 2. جانشینی و خلیفه خدا 138
- 13 _ 1 _ 4. تعیین امام در کلمات امام رضا (علیه السلام) 139
- اشاره 140
- 13 _ 2. از نظر اهل سنّت 140
- 13 _ 2 _ 1. انتخاب اهل حلّ و عقد 141
- 13 _ 2 _ 2. تعیین توسط خلیفه پیشین 141
- 13 _ 2 _ 3. تعیین به زور شمشیر و کودتا 142
- چکیده درس سیزدهم 144
- درس چهاردهم: نصوص امامت 145
- اشاره 145
- 14 _ 1. آیات قرآن کریم 146
- اشاره 151
- 14 _ 2 _ 1. معرّفی دوازده امام 151
- 14 _ 2. روایات معصومان 151
- 14 _ 2 _ 3. حدیث ثقلین 153
- 14 _ 2 _ 2. حدیث غدیر 153
- چکیده درس چهاردهم 154
- اشاره 156
- درس پانزدهم: امامت حضرت امام عصر (علیه السلام) 156
- 15 _ 1. نصوص امامت حضرت مهدی (علیه السلام) 158
- 15 _ 2. توّلد حضرت مهدی (علیه السلام) 159
- 15 _ 4. غیبت صغری و کبری 160
- 15 _ 3. غیبت امام مهدی (علیه السلام) 160
- 15 _ 5. علّت و حکمت غیبت 162
- اشاره 163
- 15 _ 6 _ 1. انتظار فرج 163
- 15 _ 6. وظایف مؤمنان در عصر غیبت 163
- 15 _ 6 _ 2. دعا برای تعجیل ظهور 164
- 15 _ 6 _ 4. اهتمام به دین و حفظ آن 164
- 15 _ 6 _ 3. آمادگی برای یاری آن حضرت 164
- چکیده درس پانزدهم 165
- درس شانزدهم: امامت حضرت ولی عصر (علیه السلام) (رجعت) 167
- اشاره 167
- 16 _ 1. معنا و مفهوم رجعت 168
- 16 _ 2. امکان رجعت 169
- 16 _ 3 _ 1. آیات قرآنی 171
- 16 _ 3. ادله رجعت 171
- 16 _ 3 _ 2. روایات 173
- 16 _ 4. رجعت امامان (علیهم السلام) 174
- 16 _ 5. اقرار به رجعت 175
- چکیده درس شانزدهم 176
- فهرست منابع 178
13 _ 2 _ 3. تعیین به زور شمشیر و کودتا
ابو یعلی می گوید: آن کسی که با شمشیر و زور بر جامعه اسلامی غلبه یافت و خلیفه شد و خود را امیر مؤمنان نامید؛ برای هر کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد جایز نیست که شبی را به روز آورد در حالیکه او را امام نداند.(1)
با این راه هایی که علمای اهل سنّت برای تعیین امام ذکر کرده اند، معلوم است که هر فاسق و بی دینی هم می تواند به سادگی حکومت مسلمانان را به دست گیرد و بر مسلمانان لازم است از او پیروی و اطاعت کنند.
ولی با وجود همه این ها جای تعجب است که زمخشری در تفسیر آیه «لا یَنالُ عَهْدِی آلظّالِمِ_ینَ» تصریح کرده است که امامت و خلافت الهی تنها حق کسانی است که از هرگونه ظلم و ستمی بری باشند. و می گوید: فاسق چگونه می تواند برای خلافت الهی صلاحیت پیدا کند در حالی که از نظر فقهی نمی تواند امام جماعت باشد و شهادت و اخبارش اعتباری ندارد :
من کان ظالمآ من ذریّتک، لایناله استخلافی و عهدی الیه بالإمامه. و انّما ینال من کان عادلا بریئآ من الظلم. و قالوا فی هذا دلیل علی أنّ الفاسق لایصلح للإمامه. و کیف یصلح لها من لایجوز حکمه و شهادته و لاتجب و لاتقبل خبره و لا یقدّم للصلاه.(2)
ظالمان از فرزندان تو به عهد امامت و خلافت من نایل نمی شود و امام باید عادل و از ظلم بری باشد. و می گویند: این آیه دلالت می کند که فاسق صلاحیت امامت را ندارد. و چگونه صلاحیت امامت داشته باشد در حالی که حکم و شهادتش نافذ نیست و عمل بر اساس اخبارش واجب نیست و قبول نمی شود و امامتش در نماز درست نیست.
1- . ر.ک: نقش أئمّه در احیاء دین 11/54 - 58 به نقل از الاحکام السلطانیه ماوردی ص 7 والاحکام السلطانیه أبو یعلی / 23. و نیز بنگرید به الغدیر 7/141 - 143.
2- . الکشاف 1/184.