- مقدّمه ناشر 1
- درس اول: معنای امامت و ولایت 3
- اشاره 3
- 1_1. معنای لغوی امامت و ولایت 4
- 1_2. معنای امامت و ولایت در اصطلاح 10
- چکیده درس اوّل 12
- درس دوم: انواع ولایت 13
- اشاره 13
- 2_1. ولایت حقیقی (ولایت خدا) 14
- 2_2. ولایت اعطایی (ولایت امامان الاهی) 16
- 2_2_1. ولایت تشریعی امام 16
- اشاره 16
- 2_2_2. ولایت تکوینی امام 22
- چکیده درس دوم 30
- اشاره 32
- درس سوم: ضرورت وجود امام و فلسفه ولایت (1) 32
- 3_1. رفع اختلاف و نظام امور مردم 33
- 3_2. بیان دین الهی و صیانت از آن 36
- چکیده درس سوم 41
- اشاره 42
- درس چهارم: ضرورت وجود امام و حکمت ولایت (2) 42
- 4_1. معرفت و عبادت خدای سبحانه 43
- 4_2. تداوم فیض الهی 48
- چکیده درس چهارم 51
- درس پنجم: وظایف مردم در برابر امام 52
- اشاره 52
- 5 _ 1. معرفت و اعتقاد به امامت امامان معصوم (علیهم السلام) 53
- 5 _ 2. محبّت و مودّت اهل بیت (علیهم السلام) 57
- 5 _ 3. وجوب طاعت و پیروی 58
- چکیده درس پنجم 60
- درس ششم: ویژگیهای امام (1) 62
- اشاره 62
- 6 _ 1. امام خلیفه خداست 63
- 6 _ 2. امام حجّت خداست 69
- چکیده درس ششم 75
- اشاره 77
- درس هفتم: ویژگیهای امام (2) 77
- 7 _ 1. امام حافظ و نگهبان دین الهی 78
- 7 _ 2. امام شاهد بر خلق 80
- چکیده درس هفتم 84
- اشاره 85
- درس هشتم: ویژگیهای امام (عصمت) 85
- 8 _1. معنای عصمت امام 86
- 8 _ 2 _ 1. وجوب اطاعت مطلق 89
- 8 _ 2. ادله لزوم عصمت 89
- 8 _ 2 _ 2. حجّت و شاهد بودن امام 91
- 8 _ 2 _ 4. نفی امامت ظالم 92
- 8 _ 2 _ 3. حفظ دین و بیان احکام الهی بعد از پیامبر 92
- 8 _ 4. رابطه علم و عصمت 95
- 8 _ 3. عصمت امام پیش از امامت 95
- چکیده درس هشتم 96
- درس نهم: ویژگیهای امام (علم «1») 97
- اشاره 97
- 9 _ 1. امام اعلم خلق است 98
- 9 _ 2. الهام و إسماع 102
- چکیده درس نهم 106
- درس دهم: ویژگیهای امام (علم «2») 107
- اشاره 107
- 10 _ 1. علم قرآن 108
- 10 _ 2. روح القدس 112
- چکیده درس دهم 116
- درس یازدهم: ویژگیهای امام (علم «3») 117
- اشاره 117
- 11 _ 1. اسم اعظم 118
- 11 _ 2. مصحف حضرت فاطمه (علیها السلام) 120
- 11 _ 3. جفر و جامعه 121
- 11 _ 4. اصول و کلیات علم 122
- 11 _ 5. مواریث پیامبران 123
- 11 _ 6. علم مبذول 124
- چکیده درس یازدهم 125
- اشاره 126
- درس دوازدهم: ویژگیهای امام ( علم «4» ) 126
- 12 _ 1. ازدیاد علم امام 127
- 12 _ 2. علم غیب امام 132
- 12 _ 3. علم امام در طفولیّت 133
- چکیده درس دوازدهم 134
- درس سیزدهم: راههای تعیین امام 136
- اشاره 136
- 13 _ 1 _ 1. وجوب اطاعت به طور مطلق 137
- اشاره 137
- 13_1. راه تعیین امام از نظر مکتب اهل بیت 137
- 13 _ 1 _ 2. جانشینی و خلیفه خدا 138
- 13 _ 1 _ 3. دانش و عصمت و حجّیّت 138
- 13 _ 1 _ 4. تعیین امام در کلمات امام رضا (علیه السلام) 139
- اشاره 140
- 13 _ 2. از نظر اهل سنّت 140
- 13 _ 2 _ 1. انتخاب اهل حلّ و عقد 141
- 13 _ 2 _ 2. تعیین توسط خلیفه پیشین 141
- 13 _ 2 _ 3. تعیین به زور شمشیر و کودتا 142
- چکیده درس سیزدهم 144
- درس چهاردهم: نصوص امامت 145
- اشاره 145
- 14 _ 1. آیات قرآن کریم 146
- 14 _ 2. روایات معصومان 151
- اشاره 151
- 14 _ 2 _ 1. معرّفی دوازده امام 151
- 14 _ 2 _ 3. حدیث ثقلین 153
- 14 _ 2 _ 2. حدیث غدیر 153
- چکیده درس چهاردهم 154
- اشاره 156
- درس پانزدهم: امامت حضرت امام عصر (علیه السلام) 156
- 15 _ 1. نصوص امامت حضرت مهدی (علیه السلام) 158
- 15 _ 2. توّلد حضرت مهدی (علیه السلام) 159
- 15 _ 4. غیبت صغری و کبری 160
- 15 _ 3. غیبت امام مهدی (علیه السلام) 160
- 15 _ 5. علّت و حکمت غیبت 162
- اشاره 163
- 15 _ 6 _ 1. انتظار فرج 163
- 15 _ 6. وظایف مؤمنان در عصر غیبت 163
- 15 _ 6 _ 3. آمادگی برای یاری آن حضرت 164
- 15 _ 6 _ 4. اهتمام به دین و حفظ آن 164
- 15 _ 6 _ 2. دعا برای تعجیل ظهور 164
- چکیده درس پانزدهم 165
- درس شانزدهم: امامت حضرت ولی عصر (علیه السلام) (رجعت) 167
- اشاره 167
- 16 _ 1. معنا و مفهوم رجعت 168
- 16 _ 2. امکان رجعت 169
- 16 _ 3. ادله رجعت 171
- 16 _ 3 _ 1. آیات قرآنی 171
- 16 _ 3 _ 2. روایات 173
- 16 _ 4. رجعت امامان (علیهم السلام) 174
- 16 _ 5. اقرار به رجعت 175
- چکیده درس شانزدهم 176
- فهرست منابع 178
همانا خداوند متعال ما را پاکیزه کرده و معصوم گردانیده و گواهان بر خلق خویش گرفته و حجّت خود در زمین قرار داده است.
و امام رضا (علیه السلام) نیز در ادامه روایتی که نقل کردیم، می فرماید :
یَخُصُّهُ اللَّهُ بِذَلِکَ لِیَکُونَ حُجَّتَهُ عَلَی عِبَادِهِ وَ شَاهِدَهُ عَلَی خَلْقِه.(1)
خداوند امام را عصمت عطا کرده تا حجّت او بر بندگان و گواه او بر خلق اش باشد.
پس خداوند متعال است که با اعطای علم و دستگیری از ایشان موجب می شود آنان از گناه دوری کنند. روشن است آنان با داشتن این علم از محارم الهی دوری کرده و به اختیار از آن اجتناب می کنند.
8 _ 2. ادله لزوم عصمت
8 _ 2 _ 1. وجوب اطاعت مطلق
در مباحث پیشین گفتیم که پیروی از امام به طور مطلق واجب، و اطاعت از او در حقیقت اطاعت از رسول و اطاعت از خداوند سبحانه است، و مخالفت با او نیز مخالفت با آن ها. با پذیرش این مطلب چاره ای نیست جز این که بگوییم: امام باید معصوم باشد. زیرا اگر امام معصوم نباشد و صدور گناه و عروض سهو و نسیان در او جایز باشد اطاعت او به طور مطلق نمی تواند واجب باشد. و نمی شود اطاعت او را به طور مطلق اطاعت خدا به شمار آورد. زیرا ممکن است به اشتباه یا از سر فراموشی یا لغزش یا خطا بلکه حتی به عمد مردم را به چیزی امر کند که خدای تعالی از آن نهی فرموده است. امیرمؤمنان (علیه السلام) می فرماید :
إِنَّمَا الطَّاعَ_هُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِ_هِ (صلی الله علیه و آله و سلم) وَ لِوُلَاهِ الْأَمْرِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ اللَّهُ بِطَاعَهِ
1- . کافی 1/203؛ عیون اخبار الرضا (علیه السلام) 1/ 220.