- مقدّمه ناشر 1
- درس اول: معنای امامت و ولایت 3
- اشاره 3
- 1_1. معنای لغوی امامت و ولایت 4
- 1_2. معنای امامت و ولایت در اصطلاح 10
- چکیده درس اوّل 12
- درس دوم: انواع ولایت 13
- اشاره 13
- 2_1. ولایت حقیقی (ولایت خدا) 14
- 2_2. ولایت اعطایی (ولایت امامان الاهی) 16
- 2_2_1. ولایت تشریعی امام 16
- اشاره 16
- 2_2_2. ولایت تکوینی امام 22
- چکیده درس دوم 30
- درس سوم: ضرورت وجود امام و فلسفه ولایت (1) 32
- اشاره 32
- 3_1. رفع اختلاف و نظام امور مردم 33
- 3_2. بیان دین الهی و صیانت از آن 36
- چکیده درس سوم 41
- اشاره 42
- درس چهارم: ضرورت وجود امام و حکمت ولایت (2) 42
- 4_1. معرفت و عبادت خدای سبحانه 43
- 4_2. تداوم فیض الهی 48
- چکیده درس چهارم 51
- درس پنجم: وظایف مردم در برابر امام 52
- اشاره 52
- 5 _ 1. معرفت و اعتقاد به امامت امامان معصوم (علیهم السلام) 53
- 5 _ 2. محبّت و مودّت اهل بیت (علیهم السلام) 57
- 5 _ 3. وجوب طاعت و پیروی 58
- چکیده درس پنجم 60
- اشاره 62
- درس ششم: ویژگیهای امام (1) 62
- 6 _ 1. امام خلیفه خداست 63
- 6 _ 2. امام حجّت خداست 69
- چکیده درس ششم 75
- درس هفتم: ویژگیهای امام (2) 77
- اشاره 77
- 7 _ 1. امام حافظ و نگهبان دین الهی 78
- 7 _ 2. امام شاهد بر خلق 80
- چکیده درس هفتم 84
- درس هشتم: ویژگیهای امام (عصمت) 85
- اشاره 85
- 8 _1. معنای عصمت امام 86
- 8 _ 2 _ 1. وجوب اطاعت مطلق 89
- 8 _ 2. ادله لزوم عصمت 89
- 8 _ 2 _ 2. حجّت و شاهد بودن امام 91
- 8 _ 2 _ 4. نفی امامت ظالم 92
- 8 _ 2 _ 3. حفظ دین و بیان احکام الهی بعد از پیامبر 92
- 8 _ 4. رابطه علم و عصمت 95
- 8 _ 3. عصمت امام پیش از امامت 95
- چکیده درس هشتم 96
- درس نهم: ویژگیهای امام (علم «1») 97
- اشاره 97
- 9 _ 1. امام اعلم خلق است 98
- 9 _ 2. الهام و إسماع 102
- چکیده درس نهم 106
- درس دهم: ویژگیهای امام (علم «2») 107
- اشاره 107
- 10 _ 1. علم قرآن 108
- 10 _ 2. روح القدس 112
- چکیده درس دهم 116
- اشاره 117
- درس یازدهم: ویژگیهای امام (علم «3») 117
- 11 _ 1. اسم اعظم 118
- 11 _ 2. مصحف حضرت فاطمه (علیها السلام) 120
- 11 _ 3. جفر و جامعه 121
- 11 _ 4. اصول و کلیات علم 122
- 11 _ 5. مواریث پیامبران 123
- 11 _ 6. علم مبذول 124
- چکیده درس یازدهم 125
- درس دوازدهم: ویژگیهای امام ( علم «4» ) 126
- اشاره 126
- 12 _ 1. ازدیاد علم امام 127
- 12 _ 2. علم غیب امام 132
- 12 _ 3. علم امام در طفولیّت 133
- چکیده درس دوازدهم 134
- درس سیزدهم: راههای تعیین امام 136
- اشاره 136
- 13 _ 1 _ 1. وجوب اطاعت به طور مطلق 137
- اشاره 137
- 13_1. راه تعیین امام از نظر مکتب اهل بیت 137
- 13 _ 1 _ 3. دانش و عصمت و حجّیّت 138
- 13 _ 1 _ 2. جانشینی و خلیفه خدا 138
- 13 _ 1 _ 4. تعیین امام در کلمات امام رضا (علیه السلام) 139
- اشاره 140
- 13 _ 2. از نظر اهل سنّت 140
- 13 _ 2 _ 2. تعیین توسط خلیفه پیشین 141
- 13 _ 2 _ 1. انتخاب اهل حلّ و عقد 141
- 13 _ 2 _ 3. تعیین به زور شمشیر و کودتا 142
- چکیده درس سیزدهم 144
- درس چهاردهم: نصوص امامت 145
- اشاره 145
- 14 _ 1. آیات قرآن کریم 146
- 14 _ 2. روایات معصومان 151
- اشاره 151
- 14 _ 2 _ 1. معرّفی دوازده امام 151
- 14 _ 2 _ 3. حدیث ثقلین 153
- 14 _ 2 _ 2. حدیث غدیر 153
- چکیده درس چهاردهم 154
- درس پانزدهم: امامت حضرت امام عصر (علیه السلام) 156
- اشاره 156
- 15 _ 1. نصوص امامت حضرت مهدی (علیه السلام) 158
- 15 _ 2. توّلد حضرت مهدی (علیه السلام) 159
- 15 _ 3. غیبت امام مهدی (علیه السلام) 160
- 15 _ 4. غیبت صغری و کبری 160
- 15 _ 5. علّت و حکمت غیبت 162
- اشاره 163
- 15 _ 6 _ 1. انتظار فرج 163
- 15 _ 6. وظایف مؤمنان در عصر غیبت 163
- 15 _ 6 _ 3. آمادگی برای یاری آن حضرت 164
- 15 _ 6 _ 2. دعا برای تعجیل ظهور 164
- 15 _ 6 _ 4. اهتمام به دین و حفظ آن 164
- چکیده درس پانزدهم 165
- اشاره 167
- درس شانزدهم: امامت حضرت ولی عصر (علیه السلام) (رجعت) 167
- 16 _ 1. معنا و مفهوم رجعت 168
- 16 _ 2. امکان رجعت 169
- 16 _ 3 _ 1. آیات قرآنی 171
- 16 _ 3. ادله رجعت 171
- 16 _ 3 _ 2. روایات 173
- 16 _ 4. رجعت امامان (علیهم السلام) 174
- 16 _ 5. اقرار به رجعت 175
- چکیده درس شانزدهم 176
- فهرست منابع 178
بی نهایت خویش چنین شخصی را به امامت و پیشوایی امت _ در امور دین _ برگزیند و از مردم بخواهد که از او به طور مطلق پیروی کنند و اطاعت او را اطاعت خود به شمار آورد؟
8 _ 2 _ 2. حجّت و شاهد بودن امام
دلیل دیگر عصمت امام (علیه السلام) حجّت بودن او برخلق است. امام در تمام ابعاد حجّت خلق است. فعل و قول و تقریر امام از حجج شرعیه در احکام عملی مسلمانان به شمار می آید. پس اگر خطا و نسیان و لغزشی در او راه داشته باشد، چگونه می توان فعل و قول و تقریر او را حجّت دانست. امام صادق (علیه السلام) می فرماید : خدای تعالی جز معصوم را حجّت بر خلق نمی کند.
وَ لَا یَخْتَارُ لِرِسَالَتِهِ وَ لَا یَصْطَفِی مِنْ عِبَادِهِ مَنْ یَعْلَمُ أَنَّهُ یَکْفُرُ بِهِ وَ یَعْبُدُ الشَّیْطَانَ دُونَهُ وَ لَا یَتَّخِذُ عَلَی خَلْقِهِ حُجَّهً إِلَّا مَعْصُوماً.(1)
خداوند کسانی را که می داند که به او کافر می شوند و شیطان را بدون خدا عبادت می کنند به رسالت خود از میان بندگانش اختیار نمی کند و بر خلق خویش حجّتی غیر معصوم نمی گیرد.
وامیرمؤمنان (علیه السلام) حجّت بودن امام را متفرّع به عصمت و طهارت می کند :
إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا وَ جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَی خَلْقِهِ وَ حُجَّتَهُ فِی أَرْضِه.(2)
همانا خدای تعالی ما را پاکیزه کرده و معصوم گردانیده و گواهان بر خلق خویش قرار داده و حجّت خویش در روی زمین ساخته است.
پس کسی که حجّت خدا و شاهد او بر خلقش باشد باید از هر گونه گناه و لغزش
1- . توحید صدوق / 406؛ بحارالانوار 10 / 226.
2- . کافی 1 / 191؛ بحارالانوار 23 / 342.