قاعده لطف و اثبات وجود امام حی صفحه 32

فصل اول: مبانی و پیش فرض های قاعده

اشاره

به نظر می آید برای درک درست قاعده لطف لازم است مسائلی به عنوان پیش فرض مورد بررسی قرار گیرد تا در ورای فهم آن ها، بتوان درک صحیحی از قاعده لطف داشت.

1. حسن و قُبح عقلی

اشاره

بحث درباره افعال الهی، از مهم ترین مباحث خداشناسی است. مطالب این بخش را می توان در دو دسته قرار داد:

1. مباحث کلی، مانند توحید افعالی؛

2. مباحث خاص هر یک از افعال، مانند بحث عدل الهی.

در این میان، جایگاه صفت عدل پروردگار به قدری مهم است که برخی از متکلمان بزرگ،(1) افعال الهی را تحت عنوان عدل الهی پی گیری کرده اند. شهید مطهری در این زمینه می گوید:

یکی از مسائلی که در علم کلام مورد بحث واقع شد، مسأله عدل الهی بود که آیا خداوند، عادل است یا نه؟ این مسأله خیلی اهمیت پیدا کرد؛ به طوری که به واسطه نفی و اثبات در این مسأله- یعنی مسأله عدل- متکلمین، دو نحله شدند؛ عدلیّه و غیر عدلیّه.(2)

آنچه به این بحث اهمیت داده است، سؤالاتی است که متکلمان با آن روبه رو شدند؛