امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 122

بررسی فرضیه های سه گانه در مسأله خلافت و جانشینی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم

تا اینجا بحث های مقدماتی در مسئله امامت و رهبری و همچنین مفهوم امامت و خلافت از دیدگاه دو مکتب بیان شد. اکنون نوبت آن رسیده که با کمال بی طرفی و دور از هر نوع تعصب و پیش داوری، وارد اصل بحث شویم.

شکی نیست که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم رهبر و سرپرست جامعه اسلامی بوده و علاوه بر زعامت روحانی، رهبری سیاسی و مدیریت جامعه اسلامی را نیز به عهده داشته اند. حال باید دید موضع گیری ایشان در برابر مسئله جانشینی پس از خود چگونه بوده است.

فرضیه اول: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در رابطه با مسئله جانشینی بی تفاوت بوده و از اظهار کوچک ترین سخن در بیان شیوه امامت و خلافت، خودداری کرده است و امت را بلاتکلیف گذاشته، مسئله رهبری را به دست تقدیر و حوادث سپرده است. این احتمال، شایسته مقام پیغمبری نمی باشد و هیچ فرد خردمندی نمی تواند چنین اندیشه ای را به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نسبت دهد.

چگونه پیغمبری که تکلیف مردم را در تمام مسائل مربوط به دنیا و آخرت و جهات مادی و معنوی، واجب و حرام، مستحب و مکروه روشن کرده اند، در چنین مسئله حساس و سرنوشت ساز سکوت نماید؟

چگونه پیغمبر در حال بیماری شدید از فکر دشمن بیرون نمی رفت؛ ولی از خلأ و اضطرابی که از فقدان رهبری پدید می آید و جامعه را در حاله ای از بُهْت و ابهام و سرگردانی فرو می برد غافل باشد؟

چگونه خلفای پیامبر، به دلیل ترس از بروز اختلاف و دو دستگی جانشین خود را تعیین