امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 158

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم باید علم به پاسخ سؤالات را نزد عده ای از یارانش بگذراند که توان روحی و ظرفیت بیشتری دارند؛ چون خود پیامبر از مبدأ وحی کمک می گرفتند و پاسخ می دادند؛ ولی بعد از ایشان نظام وحی منقطع می شود. ما شیعیان معتقدیم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم این علوم را در نزد امیرالمؤمنین و فرزندانشان: نهادند که از ان به علم غیب و علم لَدُنی تعبیر می کنیم. ان شاءالله در بحث علم امام ادامه این مطلب خواهد آمد.

توضیحات گذشته نه تنها اصل لزوم امام را بعنوان پاسخ دهنده به تهاجمات فکری ثابت می کند؛ بلکه نحوه تعیین امام را نیز مشخص می سازد که باید از ناحیه صاحب مکتب انتخاب شود.(1)

د. امامت و تفسیر و تحلیل صحیح مسائل عقیدتی و عملی

یکی از روش هایی که می تواند نشان دهنده کیفیت تعیین امام و خلیفه باشد، مطالعه و بررسی رشد علمی و فرهنگی مسلمانان در حفظ دین و شریعت و اصول و فروع اسلام و جلوگیری از جعل احادیث و ایراد اباطیل و اسرائیلیات در حریم اسلام می باشد. اگر رشد عقلی و فکری مسلمانان به حدی رسیده بود که لیاقت و شایستگی حفظ اصول و مبانی عقیدتی اسلام را داشته و یا اگر احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را یک جا در اختیار می داشتند، با مراجعه به آن می توانستند صحیح را از سقیم و افکار اسرائیلی و مسیحی را از افکار اسلامی جدا کنند، شاید بتوان گفت از وجود امام معصوم و انتصابی بی نیاز هستند و تنها به یک حاکم و زمامدار نیازدارند و چنین شخصی را خودشان می توانند انتخاب کنند.

ولی همه سخن در این اگرها است. البته بی شک، امت اسلامی به پایه ای از کفایت رسیده بود که بتواند متن کتاب آسمانی را از تحریف و زیاده و نقصان حفظ کند و امانت پیامبر را به طور سالم و کامل به آیندگان بسپارد؛ چون در عصر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ده ها کاتب وحی و صدها حافظ قرآن وجود داشت و در راه گسترش قرآن، علومی مثل نحو و صرف، اشتقاق و لغت و معانی و بیان و بدیع و تفسیر و تجوید پی ریزی شد.