امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 19

کشور مصون می گردند. در این روایت، به مؤلفه های امامت توجه شده است و تعریف خاصی از امامت در اندیشه شیعه امامیه تلقی می شود؛ لذا برخی علمای بزرگ شیعه، نظیر فیض کاشانی(1) شیخ حر عاملی(2) یا کرمانی(3) و ... به جای تعریف مستقل کوشیده اند به همین حدیث شریف در تعریف امامت اکتفا کرده، به شرح و توضیح بخش های حدیث فوق بپردازند.

امامت در نگاه اهل سنت

علمای اهل سنت هم مثل اندیشمندان شیعه، به تعریف امامت پرداخته اند. ما در اینجا به اختصار به برخی از این تعاریف اشاره می کنیم، تا دیدگاه اهل سنت در مورد مسأله امامت شود روشن و بتوانیم تحلیل درستی از دیدگاه های آنان ارائه دهیم:

1. سیف الدین آمدی (م631ق)

إن الامامه عباره عن خلافه شخص من الأشخاص للرسولِ صلی الله علیه و آله و سلم، فی اقامه قوانین الشرع و حفظ حوزه الملّه علی وجه یجب اتباعه علی کافه الامه؛(4) امامت، عبارت است از جانشینی شخصی از اشخاص از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در اجرای قوانین شرع و حفظ حوزه کشور اسلامی؛ به طوری که پیروی از او بر همه امت واجب است.

2. قاضی عضد الدین ایجی (م756ق)

الامامه رئاسه عامه فی امور الدین و الدنیا؛(5) امامت ریاست گسترده در تمام امور دین و دنیا است.

ایجی، این تعریف را دارای اشکال می داند و معتقد است که با نبوت، نقض خواهد شد.(6)

وی تعریف دیگری در این زمینه ارائه می دهد:

1- فیض کاشانی، الوافی، ج3، ص 482.
2- حرعاملی، محمد بن حسن، الفصول المهمۀ فی اصول الائمۀ، ج1، ص358.
3- کرمانی، حمید الدین، المصابیح فی اثبات الامامۀ، ص80.
4- آمدی، سیف الدین، ابکار الافکار، ج3، ص416.
5- ایجی، عضد الدین، شرح مواقف، ج8، ص376.
6- قدردان قراملکی، محمدحسن، امامت، ص30.