امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 20

الامامۀ خلافه الرسول فی اقامه الدین بحیث یجب اتباعه علی کافه الأمه؛(1) امامت عبارت است از جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در حفظ و اجرای دین به گونه ای که پیروی از او بر همه امت واجب است.

وی در این تعریف، دو قید اضافه کرده است؛ یکی خلافه الرسول و دیگری وجوب پیروی مردم از امام. البته قابل ذکر است که وی برخلاف معمول، فقط به ذکر اقامه الدین پرداخته، واژه «دنیا» را در تعریف ذکر نمی کند.

3. تفتازانی (م793ق)

الامامه رئاسه عامه فی امر الدین و الدنیا خلافه عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم؛(2) امامت، ریاست گسترده در امر دین و دنیا به عنوان جانشینی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است.

4. ابن خلدون

الامامه خلافه عن صاحب الشرع فی حراسه الدین و سیاسه الدنیا؛(3) امامت، جانشینی از صاحب شریعت در حفظ دین و تدبیر امور دنیوی مردم است.

5. ملاعلی قوشجی (م879ق)

الامامه رئاسه عامه أمر الدین و الدنیا خلافه عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم؛(4) امامت، ریاست گسترده در امر دین و دنیا است به عنوان جانشینی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم.

البته قابل توجه است که قوشجی همان تعریف سعدالدین تفتازانی را در بحث امامت پذیرفته است. البته جرجانی در التعریفات حرف تفتازانی را با مقداری تفاوت پذیرفته است.(5)

این بخشی از دیدگاه علمای اهل سنت در تعریف امامت بود.

1- همان.
2- تفتازانی، سعد الدین، شرح مقاصد فی علم الکلام، ج2، ص272.
3- ابن خلدون، عبدالرحمان، مقدمه تاریخ، ص191.
4- قوشجی، علی، شرح تجرید الاعتقاد، ص365.
5- جرجانی، علی بن محمد، التعریفات، ص53.