امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 76

د. ولایت تکوینی پیامبر اسلام حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم

مسأله «شق القمر» یکی از تصرفاتی است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در زمان حیات مبارکشان انجام دادند. قرآن کریم در این زمینه می فرماید:

{اقْتَرَبَتِ السَّاعَهُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ؛ وَإِن یرَوْا آیهً یعْرِضُوا وَیقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ}؛(1) رستاخیز نزدیک گردید و ماه شکافته شد، هنگامی که نشانه ای (اعجازی) ببینند، روی می گردانند و می گویند: «همه این ها سحر و جادو است.

نکته قابل توجه اینکه نمی توان دو نیم شدن ماه را در آیه، به روز رستاخیز مربوط دانست؛ زیرا آیه سوم که می گوید: «هنگامی که نشانه ای می بینند روی خود را برمی گردانند و می گویند همگی سحر است»، گواه بر این است که دو نیم شدن ماه در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به عنوان اعجاز در برابر دیدگان مخالفان تحقق یافته است؛ ولی آن ها سحر و جادو پنداشتند.(2)

تردیدی وجود ندارد که «شقّ القمر» در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم اتفاق افتاده است و آیات فوق بر این مسأله تأکید دارند؛ به علاوه، بزرگانی از مفسران شیعه و سنی - مثل طبرسی در مجمع البیان(3) و فخر رازی در مفاتیح الغیب(4) - به این مسأله گواهی می دهند.

دلیل این که اراده و خواست پیامبر در این کار مؤثر بوده، این است که شق القمر هنگامی رخ داد که از ایشان خواسته شد، و بنا به برخی روایات، لحظه ای که پیامبر با انگشت خود به آن اشاره کرد، ماه دو نیم گردید.(5)

ولایت تکوینی امامان

اشاره

ولایت تکوینی منحصر به پیامبران نیست؛ بلکه ائمه علیهم السلام هم از این جایگاه برخوردار

1- قمر: 1 و 2.
2- سبحانی، جعفر، ولایت تشریعی و تکوینی از دیدگاه علم و فلسفه، ص71.
3- طبرسی، مجمع البیان، ج5، ص186.
4- فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج8، ص748.
5- سبحانی، جعفر، ولایت تشریعی و تکوینی از دیدگاه علم و فلسفه، ص72.