امامت (1): سیری در مبانی و مسایل کلامی امامت عامه صفحه 78

عبادات مستحبی به من نزدیک می شود تا آن درجه که او را دوست داشته، مانند گوش، چشم، زبان، دست و پای او می شوم؛ در این صورت در من می شنود، با من دیده حرف می زند، با من می گیرد و با من راه می رود.

ثانیاً. عدم اختصاص ولایت تکوینی به پیامبران در قرآن

قرآن کریم در آیات متعدد علاوه بر پیامبران از انسان های کامل و دارای منزلت و قرب الهی نیز به عنوان مبدأ افعال خارق العاده یاد می کند که اینک به بعضی اشاره می شود:

1. عفریت: وقتی حضرت سلیمان از نزدیکان خود پرسید چه کسی می تواند تخت ملکه سبا در یمن را فوارً نزد من حاضر نماید، قرآن از دو نفر یاد می کند که به درخواست سلیمان پاسخ دادند؛ اولین فرد، عفریت - از طایفه جن - بود که گفت: «من قادرم آن را پیش از آنکه از مقامت بلند شوی، نزدت بیاورم».

قرآن در این زمینه می فرماید: {قَالَ عِفْریتٌ مِّنَ الْجِنِّ أَنَا آتِیکَ بِهِ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِکَ وَإِنِّی عَلَیهِ لَقَوِی أَمِینٌ}(1)؛ زیرکی از جنّیان گفت: من آن را نزد تو می آورم پیش از آنکه از جایگاهت برخیزی در حالی که قطعاً من برای این (کار) نیرومندی درستکار هستم!

2. آصف: فرد دیگری که از نزدیکان سلیمان نبی بود، شخصی است که در روایات از وی به آصف بن برخیا تعبیر می شود. او در جواب سلیمان گفت: «من قادرم تخت ملکه سبا را به اندازه یک چشم به هم زدن، بلکه قبل از آنکه چشمت را بر هم زنی حاضر کنم». قرآن در این زمینه می فرماید: {قَالَ الَّذِی عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْکِتَابِ أَنَا آتِیکَ بِهِ قَبْلَ أَن یرْتَدَّ إِلَیکَ طَرْفُکَ}؛(2) قرآن خصوصیت وی را برخورداری از علم به کتاب آسمانی برمی شمارد. از اینجا روشن می شود که علم به کتاب الاهی به ویژه اگر کتاب، کتابی چون قرآن باشد و داننده آن، شخصی مانند پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم یا امیرالمؤمنین علیه السلام باشد می تواند به طریق اولی خاستگاه ولایت تکوینی باشند؛ چون آن بزرگواران برتر از آصف بن برخیا می باشند.

3. ذو القرنین: وی نیز دارای ولایت تکوینی از طرف خداوند بود. قرآن تصریح می کند