کتابخانه بالقرآن

ترازوی حقیقت ترجمه میزان الحق جلد 2 صفحه 149

صفحه 149

1- ر.ک: شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید معتزلی، ج 4، ص 122 و ج 1، ص 30 و ج 4، ص 122 و ج 13، ص 200 و 288؛ العثمانیه جاحظ، اسکافی، ص 300؛ بحار الانوار، ج 26، ص 260 و ج 38، ص 216 و 260 و 333 و ج 41، ص 152 و ج 109، ص 34. و ر.ک: کنز الفوائد، ص 121؛ مناقب آل ابی طالب، ج 2، ص 286؛ الصراط المستقیم، ج 1، ص 282؛ کتاب الاربعین، شیرازی، ص 425؛ مناقب اهل البیت علیهم السلام، شیروانی، ص 45 و 46 و 156 و 157؛ اعیان الشیعه، ج 1، ص 335؛ الدر النظیم، ص 269؛ نهج الایمان، ص 514؛ ینابیع الموده، ج 1، ص 455 و ج 2، ص 144؛ مشارق انوار الیقین، ص 75 و 259 و 261؛ غایه المرام، ج 5، ص 114؛ الزام الناصب، ج 2، ص 190؛ شرح احقاق الحق (الملحقات)، ج 4، ص 212 و ج 4، ص 370. و ر.ک: ذخائر العقبی، ص 56 به نقل از ابن قتیبه؛ انساب الاشراف، تحقیق محمودی، ج 2، ص 146؛ الآحاد و المثانی، مخطوط در کپر لی، ش 235؛ البدایه و النهایه، ج 7، ص 334؛ المعارف، ابن قتیبه، ص 73 و 74؛ الغدیر، امینی، ج 2، ص 314 و ج 3، ص 122 به نقل از برخی منابع گذشته؛ کنز العمال، چاپ نخست)، ج 6، ص 405؛ الاستیعاب، ج 2، ص 460؛ مطالب السؤول، ص 19 که می گوید: او در بسیاری از مواقع، این مطلب را بیان می کرد؛ تاریخ الامم و الملوک، ج 2، ص 312؛ الریاض النضره، ج 2، ص 155 و 157؛ العقد الفرید، ج 2، ص 275. و ر.ک: الاصابه، ج 4، ص 171؛ الاستیعاب، در حاشیۀ الاصابه، ج 4، ص 170؛ میزان الاعتدلال، ج 2، ص 3 و 417.

ازدواج موقت

ازدواج موقت، یک حکم ثابت است و نیاز به تشریع از سوی امام علی صلوات الله علیه یا فرد دیگر ندارد. آن حضرت کسی نبود که از نزد خود، حکمی را تشریع کند. حکم متعه را خدا و رسولش تشریع کرده بودند؛ همچنان که آیۀ «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَهً»(1) بر این امر دلالت دارد. خود اهل سنت نیز روایاتی را در این زمینه نقل کرده اند که به یکصد و ده روایت می رسد و هم آن ها را در کتاب زواج المتعه: تحقیق و دراسه، ج 2، ص121 _ 190 آورده ام.

روایات شیعه درباره متعه بسیار است. هنگامی که عمر این ازدواج را ممنوع کرد، امام علی صلوات الله علیه موضع خود را در برابر این بدعت اعلام نمود و فرمود: «اگر متعه از سوی عمر تحریم نمی شد، جز اندکی از مردم (یا جز عده ای بدذات) زنا نمی کردند».(2)

هیچ گاه نقل نشده است که امام علی صلوات الله علیه در زمان خلافت

1- . سوره نساء، آیه 24.
2- . جامع البیان، ج 5، ص 9 با سندی که به ظاهر صحیح است؛ المصنف، عبد الرزاق، ج 7، ص 500؛ منتخب کنز العمال، (در حاشیۀ مسند احمد، ج 6، ص 405؛ تفسیر الکبیر، رازی، چاپ سال 1357 ق، ج 10، ص 50؛ الدر المنثور، ج 2، ص 140؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید معتزلی، ج 2، ص 25؛ تفسیر نیشابوری، در حاشیه تفسیر طبری، ج 5، ص 17؛ البیان خویی، ص 343 به نقل از مسند ابی یعلی؛ دلائل الصدق، ج 3، ص 101؛ تلخیص الشافی، ج 4، ص 32؛ وسائل الشیعه، چاپ مؤسسه آل البیت، ابواب نکاح المتعه، ج 21، ص 5 و 11 و 44؛ نوادر احمد بن محمد بن عیسی، ص 65 و 66؛ رساله متعه مفید؛ نفحات اللاهوت، ص 99؛ التهذیب، ج 7، ص 250؛ مستدرک وسائل الشیعه، ج 14، ص 447 و 449 و 478 و 482 و 483؛ کتاب عاصم بن حمید حناط، ص 24؛ الهدایه خصیبی حدیث مفضل، ص 109؛ کنز العرفان، ج 2، ص 148؛ الکافی، ج 5، ص 448؛ الایضاح، ص 443؛ الجواهر، ج 30، ص 144؛ السرائر، ص 312؛ تفسیر العیاشی، ج 1، ص 233؛ الغدیر امینی، ج 6، ص 206؛ کنز العمال، چاپ دار الرساله، ج 16، ص 522 و 523 و چاپ هند، ج 22، ص 96؛ تفسیر بحر المحیط، ج 3، ص 218؛ الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار، ج 3، ص 141؛ التفسیر الحدیث، محمد عزت دروزه، ج 9، ص 54؛ المرأه فی القرآن و السنه، ص 182؛ بحار الانوار، چاپ جدید، ج 100، ص 305 و 314 و 315 و چاپ قدیم، ج 8، ص 273.