ترازوی حقیقت ترجمه میزان الحق جلد 2 صفحه 169

1- ر.ک: نیل الاوطار، ج 2، ص 19؛ اضواء البیان، شنقیطی، ج 8، ص 156.

2- السنن الکبری، بیهقی، ج 1، ص 425؛ المجموع، نووی، ج 3، ص 98؛ نصب الرایه، ج 1، ص 402؛ البحر الرائق، ج 1، ص 275 و چاپ سال 1418 ق، ج 1، ص 454 به نقل از شرح المهذب.

است که آنان در اذان خود، این جمله را می گفتند. روش اهل بیت نبوت و معدن رسالت صلوات الله علیهم اجمعین نیز که یکی از ثقلین هستند، گفتن جملۀ مزبور در اذان بود. از این رو، گفتن حی علی خیر العمل، در طول تاریخ به عنوان شعاری برای اهل بیت صلوات الله علیهم و علویان و شیعیان باقی ماند؛ تا آنجا که جنبش حسین بن علی صاحب فخ، به خاطر آن آغاز شد. برای روشن شدن موضوع، می توانید به متونی که در پی می آید، مراجعه کنید.

شعار حی علی خیر العمل و جایگاه آن

الف: عبدالله بن حسن افطس، از مناره ای که نزد سر مبارک پیامبر صلی الله علیه و آله و نزدیک جایگاه جنازه ها بود، بالا رفت و به مؤذن گفت: «در اذانت حی علی خیر العمل بگو». مؤذن با دیدن شمشیر در دست وی، چنین کرد. وقتی عمری (فرماندار مدینه از طرف منصور) آن را شنید، احساس خطر کرد و آشفته شد و فریاد زد: «در را ببندید و به من آب بنوشانید».(1).

ب: تنوخی ذکر می کند که ابوالفرج به او خبر داده است: در قطیعه شنیدم که مردم در اذان شان حی علی خیر العمل می گفتند.(2)

ج: ابن کثیر در حوادث سال 443 درباره رافضیان می گوید: اذان را با حی علی خیر العمل می گفتند.(3).

د: حلبی می گوید: عده ای ذکر کرد ه اند که رافضیان در حکومت آل بویه، بعد از حی علی الصلاه و حی علی الفلاح، حی علی خیر العمل می گفتند. پس از این که