ترازوی حقیقت ترجمه میزان الحق جلد 2 صفحه 170

2- نشور المحاضرات، ج 2، ص 133.

3- ر.ک: البدایه و النهایه، ج 12، ص 63 و چاپ دارا حیاء التراث العربی، ج 12، ص 80.

سلجوقیان بر سر کار آمدند، از سال 448 ﻫ.ق مؤذنان را از این کار منع کردند و دستور دادند که به جای آن، دوباره الصلاه خیر من النوم در اذان صبح گفته شود.(1)

ﻫ: ابن فرحون گزارش داده است: «دیواری بلند به حجرۀ پیامبر صلی الله علیه و آله افزوده شد تا هنگام غروب، جلوی آفتاب را بگیرد. افزودن حصار، یک بدعت و گمراهی بود؛ اما شیعیان در درون آن حصار، نماز می خوانند. ... من خودم از کسی که جلوی حجره ایستاده بود و اذان می گفت، شنیدم که با صدای بلند، حی علی خیر العمل می گوید. آنجا مکان تدریس و خلوت علمای ایشان بود؛ تا این که خدا کسانی را برای نابود کردن آن مقدر فرمود و شبانه در های آن را کندند». (2).

و: ابن قاسم نویری اسکندرانی می گوید: وقتی معز به مصر رسید، فرمان داد که در مسجد عمرو بن عاص و مسجد ابن طولون، اذان را با حی علی خیر العمل بگویند. گفتن این جمله در اذان، تا انقراض دولت عبیدیان در سال 567 ﻫ.ق ادامه داشت. با انقراض آن دولت، گفتن حی علی خیر العمل نیز منقرض شد و سلطان صلاح الدین یوسف بن نجم الدین ایوب، این کار را ریشه کن کرد.(3).

ز: در سال 350 ﻫ.ق، به دستور جعفر بن فلاح، نایب معز در دمشق، مؤذنان حی علی خیر العمل را علنی کردند.(4).

در همان سال، بساسیری وارد بغداد شد و حی علی خیر العمل را به اذان افزود.(5)

1- . السیره الحلبیه، چاپ سال 1382 ق، باب الاذان، ج 2، ص 105 و چاپ دار المعرفه، ج 2، ص 305. و ر.ک: البدایه و النهایه، ج 12، ص 68 ، حوادث سال 448 ق.
2- . وفاء الوفاء، ج 2، ص 612.
3- . الالمام بالاعلام فی ما جرت به الاحکام، ج 4، ص 24. و ر.ک: تاریخ الاسلام، ذهبی، حوادث سال 381 ق، ص 32؛ تاریخ الخلفاء، ص 402.
4- . تاریخ الاسلام، ذهبی، حوادث سال 350 ق، ج 26، ص 48؛ البدایه و النهایه، ج 11، ص 270 و چاپ دار احیاء التراث، ج 11، ص 305. و ر.ک: تاریخ ابن الوردی، ج 1، ص 408؛ مآثر الانافه، ج 1، ص 307.
5- . تاریخ الخلفاء، ص 418. و ر.ک: تاریخ بغداد، ج 9، ص 408؛ سیر اعلام النبلاء، ج 15، ص 139؛ الکامل فی التاریخ، ج 9، ص 641؛ تاریخ الاسلام، ذهبی، ج 30، ص 30 و ج 31، ص 228؛ البدایه و النهایه، چاپ دار احیاء التراث، ج 12، ص 96 و 97؛ العبر و دیوان المبتدأ و الخبر، ج 3، ص 449 و ج 4، ص 266.