- پیشگفتار 1
- اشاره 3
- 1. معنای لغوی امامت و ولایت 4
- 1. ولایت حقیقی (= ولایت خدا) 8
- الف) ولایت تشریعی امام 9
- ب) ولایت تکوینی امام 11
- رفع اختلاف و نظام امور مردم 15
- بیان دین الهی و صیانت از آن 16
- تداوم فیض الهی 22
- اشاره 25
- معرفت و اعتقاد به امامت امامان معصوم علیهم السلام 26
- وجوب طاعت و پیروی 30
- امام اعلم خلق است 31
- الف) علم 31
- اشاره 31
- ویژگی های امام 31
- آگاهی امام از طریق الهام و إسماع 33
- امام حامل علوم قرآن 35
- اسم اعظم 39
- جفر و جامعه 41
- مصحف حضرت فاطمه سلام الله علیها 41
- اصول و کلیات علم 42
- علم مبذول الهی 43
- مواریث پیامبران 43
- ازدیاد علم امام 44
- علم غیب امام 46
- علم امام در طفولیت 48
- خودآزمایی 49
- اشاره 51
- معنای عصمت امام 52
- ادله لزوم عصمت 53
- دلیل اول) وجوب اطاعت مطلق از امام 53
- دلیل دوم) حجت و شاهد بودن امام 54
- دلیل سوم) حفظ دین و بیان احکام الهی توسط امام 55
- دلیل چهارم) نفی امامت ظالم به طور مطلق 55
- عصمت امام پیش از امامت 56
- ج) سایر ویژگی های امام 57
- امام خلیفه خداست 57
- رابطه علم و عصمت 57
- امام حجت خداست 59
- امام حافظ و نگهبان دین خداست 61
- امام شاهد برخلق است 62
- تعیین امام از نظر مکتب اهل بیت علیهم السلام 65
- چگونگی تعیین امام 65
- اشاره 68
- تعیین امام و خلیفه از نظر اهل سنت 68
- شیوه نخست) انتخاب اهل حل و عقد 68
- شیوه دوم) تعیین توسط خلیفه پیشین 69
- شیوه سوم) تعیین به زور شمشیر و کودتا 69
- خودآزمایی 70
- اشاره 71
- الف) آیات قرآن کریم 72
- معرفی دوازده امام 76
- حدیث غدیر 76
- حدیث ثقلین 77
- امامت حضرت ولی عصر علیه السلام 78
- نصوص امامت حضرت مهدی علیه السلام 78
- اشاره 79
- تولد حضرت مهدی علیه السلام 79
- نکته دوم) 80
- نکته اول) 80
- نکته سوم) 80
- انتظار فرج: 83
- وظایف مؤمنان در عصر غیبت 83
- دعا برای تعجیل ظهور: 83
- رجعت 84
- اهتمام به دین و حفظ آن: 84
- معنا و مفهوم رجعت 84
- اشاره 85
- امکان رجعت 85
- الف) آیات قرآن کریم 86
- ب) روایات اهل بیت علیهم السلام 87
- رجعت امامان علیهم السلام 89
- اهمیت اعتقاد و اقرار به رجعت 90
- خودآزمایی 91
- منابع وماخذ 92
امام باقر علیه السلام علاوه بر اشاره به این دو گونه علم و توضیح در مورد آنها، ائمه علیهم السلام را دارای علم مبذول الهی دانسته و می فرمایند: إن لله عزوجل علمین: علم مبذول و علم مکفوف. فأما المبذول فانه لیس من شیء تعلمه الملائکه والرسل إلا نحن نعلمه و أما المکفوف فهو الذی عند الله عزوجل فی أم الکتاب إذا خرج نفذ (1) همانا برای خدای عزوجل دو علم است: علم مبذول و علم مکفوف. اما علم مبذول، پس هیچ علمی نیست که فرشتگان و رسولان آن را بدانند، مگر این که ما آن را می دانیم؛ واما مکفوف علمی است که نزد خداوند عزوجل درام الکتاب است و آن گاه که خارج شود، نافذ می شود.
ازدیاد علم امام
علاوه بر آیه « وَقُلْ رَبِّ زِدْنِی عِلْمًا » (2) روایات متعددی وجود دارند که همگی گویای اضافه شدن علم پیامبر صلی الله علیه واله و ائمه علیهم السلام می باشند. یک دسته از این روایات که پیش از این نیز به آن اشاره شد، روایاتی هستند که برترین علم ائمه علیهم السلام را علم حادث آن بزرگواران معرفی می کنند که از طریق الهام والقا در قلب و یا رسیدیم صدای فرشته به گوش آنان، برایشان پدید می آید(3).دسته دیگر، روایاتی هستند که به صراحت گویای آن هستند
1- کافی، ج 1، ص255 - 256.
2- سوره طه (20)، آیه 114.
3- ر.ک: کافی، ج 1، ص 264؛ بصائر الدرجات، ص 319؛ بحارالأنوار، ج 26، ص 59.