اصول دین و وسیله النجاه صفحه 109

]وَیَوْمَ نَحشُرُ مِنْ کُلِّ اُمَّهٍ فَوجاً[(1)؛

روزی که از هر جمعیتی یک دسته ای را که تکذیب به آیات می کنند محشور (زنده) گردانیم.

و در آیه دیگر می فرماید:

]وَیَوْمَ نُسَیِّرُ الجِبَالَ وَتَرَی الأَرْضَ بَارِزَهً وَحَشَرنَاهُم فَلَمْ نُغَادِر مِنْهُمْ اَحَداً[؛(2)

روزی که ما کوه ها را به حرکت آوریم و زمین را صاف و بدون پست و بلند آشکار ببینی.

یعنی روز قیامت کبری همه را در صف محشر از قبرها برانگیزانیم و هیچ یک را فروگذار نکنیم.

از این دو آیه می فهمیم که دو حشر وجود دارد: یکی خاص که آیۀ اولی برآن دلالت دارد، و دیگری عام که آیۀ دوم بر آن دلیل است.

و دیگر می فرماید:

]رَبَّنَا اَمَتَّنَا اثنَتَینِ وَاَحیَیتَنَا اثنَتَینِ[(3)؛

پروردگارا، تو ما را دو بار میراندی و دو بار زنده کردی.

امام صادق† می فرماید:

این آیه در رجعت است.(4)

و دیگر می فرماید:

]فَأَمَاتَهُ اللهُ مِأَهَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ[؛(5)

خداوند او را صد سال میراند و سپس او را زنده فرمود.

1- النمل (27)، آیه 83.
2- الکهف (18)، آیه 47.
3- غافر (40)، آیه 11.
4- تفسیر القمی، ج2، ص256؛ بحارالأنوار، ج53، ص56، ح36 (باب 29 از ابواب النصوص من الله تعالی... از کتاب تاریخ الامام الثانی عشر...).
5- البقره (2)، آیه 259.