اصول دین و وسیله النجاه صفحه 12

ای پارچه به خود پیچیده، برخیز و بترسان (مردم را از عذاب خدا) و پرودگار خود را به بزرگی یاد نما.

در این وقت، اوّل سخنی را که آغاز کرد فرمود: «اَللهُ اَکبَر».(1)

و می فرمود: بگویید «لَا اِلَهَ اِلَّا الله» تا رستگار شوید.(2)

و طبق آیه شریفه: ]إِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ[(3) پیوسته مردم را به مشاهده آثار قدرت و عظمت خدای بزرگ دعوت می فرمود، تا با تدبر و تامل از آثار پی به مؤثر ببرند، و متوجه خدای عزیز شوند. و اینک حدیثی در این مورد نگاشته می شود تا وظیفه اساسی پیغمبر آشکار گردد:

عربی به پیغمبر عرض کرد: ما را به که دعوت می نمایی؟

فرمود: به آن پروردگاری که چون در بیابان بی آب و علف سرگردان شوی و مرکب سواریت گم شود و خود را در چنگال مرگ گرفتار بینی، به او متوجه شوی و نجات خویشتن را از او خواهی، و خدای مهربان تو را نجات بخشد. و هنگامی که در شهر خود به قحطی مبتلا شوید، از او درخواست رفع گرفتاری می نمایید، و او بیچارگی شما را چاره فرماید.

مرد عرب عرض کرد: به جان پدرت قسم، ما را به خوب پرودگاری دعوت می فرمایی؛ پس مسلمان شد.(4)

افرادی مانند مُصْعَب که قبل از پیامبر به مدینه برای ارشاد آمده بود و جعفر طیار که به سوی حبشه هجرت نمود چون نزد نجاشی پادشاه حبشه رسید آیاتی از قرآن کریم می خواندند و مردم را از این راه با خدا آشنا می نمودند، و نور معرفت فطری را در قلب ها روشن می کردند، و آن ها هم تسلیم قرآن و آورنده آن می شدند.

2. شناخت از راه استدلال

گاهی پیامبر و امامان‰ دچار اشخاص لجوج و عَنود خودخواه و هواپرست می شدند و برای

1- ر.ک: مناقب آل ابی طالب†، ج1، ص46؛ بحارالأنوار، ج18، ص197، ح30 (باب اول از ابواب احوالهˆ از کتاب تاریخ نبیناˆ).
2- ر.ک: مناقب آل ابی طالب†، ج1، ص56؛ بحارالأنوار، ج18، ص202، ح32.
3- العلق (96)، آیه 1.
4- کنز الفوائد، ج1، ص212؛ بحارالأنوار، ج73، ص355، ح21 (باب 67 از ابواب نوادر... از کتاب العشره).