اصول دین و وسیله النجاه صفحه 21

صفات سلبیه یعنی آن صفاتی که در خداوند جاری نیست و از آن منزه است.

نه مرکب بود و جسم نه مرئی نه محل بی شریک است معانی تو غنی دان خالق

خداوند متعال مرکب نیست؛ یعنی دارای جزء نیست و مانند انسان اجزایی ندارد، یک حقیقت واحده است.

و خدا جسم نیست؛ یعنی جسم ازصفات مخلوق است، و هرجسمی محدود و متناهی

و دارای طول و عرض و عمق و محتاج به مکان است، و خداوند از این صفات منزه است.

و خدا مرئی نیست؛ یعنی خدا دیده نمی شود. و هیچ گاه دیده نمی شود؛ نه در دنیا و نه در آخرت.

و خداوند محل نیست؛ یعنی محل حوادث واقع نمی شود.

حوادثی که بر مخلوق حادث می شود مانند کم شدن، زیاد شدن، صحت و مرض، کوچکی و بزرگی و هر چه در مخلوق راه دارد و جاری می شود خداوند از آن منزه است.

و خداوند بی شریک است؛ یعنی یکی است و هیچ شریک ندارد.

و اما عبارت «معانی تو غنی دان خالق» اشاره به این مطلب است که: حقیقت ذات مقدس پروردگار آفریننده جهان و جهانیان، حقیقتی است که باید عبادت شود و اقرار به وحدانیت او شود و تصدیق به رسالت و نبوت انبیا و مرسلین او نمود.

اگر خداوندی که این حقیقت است اسمایی برای خود قرار نمی داد، مردم به سوی او راهی نداشتند. مثلا اگر لفظ «الله» را خداوند برای خود قرار نمی داد، چگونه و به چه تعبیر اقرار به وحدانیت می کردند و می گفتند: «لَا إِلَهَ إِلَّا الله» و به چه کیفیت او را تمجید و تقدیس می کردند؟ و همچنین اگر خداوند لفظ رحمن و رحیم