کاوش هایی پیرامون ولایت صفحه 161

چه تعبیری روشن تر از اینکه می رساند خداوند بندگان عادی خود را از غیب آگاه نمی سازد و این فضیلت تنها از آن پیامبران است و خدا از پیامبران گروهی را بر این کار برمی گزیند. هدف آیه این است که سنت الهی بر این جاری شده است که از طریق امتحان و آزمایش، مؤمنان واقعی را از منافقان و مؤمن نماها مشخص سازد و در جامعه مسلمانان که مؤمن و منافق در هم آمیخته اند و از یکدیگر تشخیص داده نمی شوند، از هم جدا گردند، چنان که جمله «حَتَّی یَمیزَ الْخَبیثَ...» از این حاکی است.

در اینجا به نظر می رسد که برای تشخیص این افراد راه دومی نیز وجود دارد و آن، این است که خدا از طریق آگاه ساختن افراد به درون اشخاص، مؤمن را از غیر او مشخص سازد; از این جهت آیه به پاسخ این اندیشه پرداخته، می فرماید:

آگاهی از غیب مخصوص خدا است و تنها پیامبران خود را بر آن مسلط و آگاه می سازد، نه عموم مردم را. جمله (وَ ما کانَ اللَّهُ لِیُطْلِعَکُمْ عَلَی الْغَیْبِ وَ لکِنَّ اللَّهَ یَجْتَبی...) ناظر به این حقیقت است.

اگر در مفاد آیه دقت کنیم، خواهیم فهمید که این فضیلت از آن همه پیامبران نیز نیست، بلکه از آن گروه برگزیده ای از آنان می باشد و لفظ «مِنْ رُسُلِهِ» بر این مطلب گواهی می دهد، زیرا لفظ «من» در آن به معنی تبعیض و انتخاب است. معنی جمله (یَجْتَبی مِنْ رُسُلِهِ) این است که از رسولان خود انتخاب می کند.

(عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی غَیْبِهِ أَحَداً *اِلاَّ مَنِ ارْتَضی مِنْ رَسُول فَاِنَّهُ یَسْلُکُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَدا)(1)

«دانای غیب او است، هیچ کس را از غیب خویش مطلع نمی سازد مگر7.