- مقدمه 1
- شخصیت خاندان رسالت 3
- اشاره 7
- اشاره 13
- آیات مربوط به شفاعت چند گروهند 14
- پاسخ به یک پرسش 33
- بیانی از استاد علاّمه طباطبایی در پاسخ همان سؤال 35
- شفاعت های منفی و مثبت 37
- شفاعت های مردود 37
- شفاعت های مثبت 38
- اشاره 45
- اشاره 46
- آیه مودت در قربی 48
- سؤال یکم 55
- اشاره 55
- پاسخ 56
- پاسخ : 58
- سؤال دوم 58
- سؤال سوم 59
- پاسخ 59
- سؤال چهارم 65
- پاسخ 66
- اشاره 72
- پاسخ 72
- سؤال پنجم 72
- مفاد آیه 77
- سؤال ششم 78
- سؤال هفتم 83
- سؤال هشتم 86
- اشاره 90
- پرسش هایی پیرامون آیه 91
- پرسش نخست: 91
- سؤال دوم 97
- سؤال سوم 98
- سؤال چهارم 100
- اشاره 104
- یورش به خانه وحی 108
- جنایتکار عصر بنی امیه 110
- تعصب های ناروا 112
- پاسخ 113
- اشاره 120
- هیئت نمایندگی نجران در مدینه 124
- نمایندگان نجران با پیامبر مذاکره می کنند 127
- هیئت نمایندگی نجران از مباهله منصرف می شوند 131
- صورت صلحنامه ای که به امضای طرفین رسید 132
- بزرگ ترین سند فضیلت 133
- در پایان از تذکر چند نکته ناگزیریم: 134
- اشاره 141
- اشاره 142
- الهام و الکسیس کارل 147
- غرور بیجا 151
- شهود و فلسفه برکسن 151
- اشاره 153
- 1. وجود وحی در حیوانات 154
- 2. خواب های راستین 155
- 3. الهام به افراد 155
- 4. ارتباط با ارواح 156
- 5. روشن بینی و تله پاتی 157
- اشاره 159
- آیات گروه نخست 160
- پاسخ چند پرسش یا اعتراض 163
- اعتراض نخست 164
- این پندار از جهاتی مردود است 165
- پاسخ 169
- سؤال دوم 169
- سؤال سوم 171
- اشاره 178
- هدف آیه نخست 180
- تشریح آیه دوم 182
- تحلیل معنی آیه سوم 184
- تحلیل معنی آیه چهارم 185
- اشاره 187
- 1. آگاهی حضرت آدم از غیب 187
- 2. آگاهی های غیبی حضرت نوح 190
- 3. خبرهای غیبی یعقوب 192
- 4. خبرهای غیبی حضرت یوسف 194
- 6. خبرهای غیبی همسفر موسی 199
- 7. به مادر موسی الهام می شود 201
- 9. ابراهیم از آینده قوم لوط آگاه می گردد 204
- 10. آگاهی پیامبر اسلام از غیب 205
- 1. گنج های کسری را تصرف می کنید 209
- 3. علی جان! شقی ترین افراد تو را می کشد 210
- 4. ابی ذر تنها می میرد 211
- 5. عمار را گروه ستمگر می کشد 212
- 7. علی، تو با گروه سه گانه نبرد می کنی 213
- 6. بر شتری سوار می شوی و با علی نبرد می کنی 213
- 9. زبیر تو با علی ظالمانه می جنگی 214
- 8. شیرویه خسرو را کشت 214
- 10. دوازده نفر از آیین اسلام سرپرستی می کنند 215
- 11. بنی امیه بر جان و مال و دین مردم مسلط می شوند 216
- 1. شهر بصره غرق می شود 218
- اشاره 218
- 2. معاویه بر سرزمین عراق مسلط می گردد 219
- 3. ده نفر از خوارج جان به سلامت نمی برند و از یارانم ده نفر کشته نمی شود 220
- 5. اگر خوارج نبرد کنند، کشته می شوند 221
- 7. مروان بن حکم حکومت بسیار کوتاهی خواهد داشت 222
- 8. زنجی ها بر بصره مسلط می گردند 223
- 11. خدا انتقام خود را می کشد 225
- 12. زخمی ها از روی کشته ها راه می روند 226
- 14. در اینجا فرزندم حسین کشته می شود 227
(ذلِکَ مِنْ أَنْباءِ الْغَیْبِ نُوحیهِ اِلَیْک)(1) در این صورت مقصود از غیب در آیه مورد بحث به قرینه این آیات همان وحی الهی است که ما نام آن را قرآن می نامیم.
این پندار از جهاتی مردود است
اوّلاً: غیب در لغت عرب به معنی امر پوشیده از حس است، در برابر شهود که به معنی محسوس به یکی از حواس می باشد. اگر به وحی آسمانی غیب می گویند، از این نظر غیب است که شنیدن چنین آوا و صدا و جمله ها و الفاظ بر حواس ما پوشیده است; همچنین اگر به حوادثی که در آسمان ها و زمین رخ می دهد غیب می گویند، از این نظر است که از حواس ما پوشیده است; در این صورت جهت ندارد که لفظی را که معنی وسیع و گسترده ای دارد، تنها بر خصوص وحی حمل کرده و بگوییم مقصود خصوص وحی است.
قرآن مجید یکی از نشانه های پرهیزگاران را این می داند که به غیب ایمان می آورند آنجا می فرماید: (الَّذینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْب)(2) آیا اعتراض کننده به خود اجازه می دهد که این آیه را تنها به وحی تفسیر کند، در صورتی که غیب در این آیه معنی وسیعی دارد که لذا ایمان به آخرت و سرای دیگر و مواقف محشر و بهشت و دوزخ از مصادیق غیب است که باید فرد پرهیزگار به وجود آنها مؤمن باشد; هرچند آنها را با دیدگاه یا دیگر حواس خود در این جهان درک نکند.
ثانیاً: این اندیشه از قبیل اشتباه مفهوم به مصداق است. توضیح اینکه غیب در لغت عرب به معنی امور پنهان از حس در مقابل شهادت است و لذا قرآن مجید به طور مکرر خدا را چنین توصیف می کند: (عالِمِ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَه)(3) آگاه از9.
1- . یوسف، 102.
2- . بقره، 3.
3- . انعام، 73; توبه، 94; رعد، 9.