- مقدمه 1
- شخصیت خاندان رسالت 3
- اشاره 7
- اشاره 13
- آیات مربوط به شفاعت چند گروهند 14
- پاسخ به یک پرسش 33
- بیانی از استاد علاّمه طباطبایی در پاسخ همان سؤال 35
- شفاعت های منفی و مثبت 37
- شفاعت های مردود 37
- شفاعت های مثبت 38
- اشاره 45
- اشاره 46
- آیه مودت در قربی 48
- اشاره 55
- سؤال یکم 55
- پاسخ 56
- پاسخ : 58
- سؤال دوم 58
- پاسخ 59
- سؤال سوم 59
- سؤال چهارم 65
- پاسخ 66
- پاسخ 72
- اشاره 72
- سؤال پنجم 72
- مفاد آیه 77
- سؤال ششم 78
- سؤال هفتم 83
- سؤال هشتم 86
- اشاره 90
- پرسش نخست: 91
- پرسش هایی پیرامون آیه 91
- سؤال دوم 97
- سؤال سوم 98
- سؤال چهارم 100
- اشاره 104
- یورش به خانه وحی 108
- جنایتکار عصر بنی امیه 110
- تعصب های ناروا 112
- پاسخ 113
- اشاره 120
- هیئت نمایندگی نجران در مدینه 124
- نمایندگان نجران با پیامبر مذاکره می کنند 127
- هیئت نمایندگی نجران از مباهله منصرف می شوند 131
- صورت صلحنامه ای که به امضای طرفین رسید 132
- بزرگ ترین سند فضیلت 133
- در پایان از تذکر چند نکته ناگزیریم: 134
- اشاره 141
- اشاره 142
- الهام و الکسیس کارل 147
- غرور بیجا 151
- شهود و فلسفه برکسن 151
- اشاره 153
- 1. وجود وحی در حیوانات 154
- 2. خواب های راستین 155
- 3. الهام به افراد 155
- 4. ارتباط با ارواح 156
- 5. روشن بینی و تله پاتی 157
- اشاره 159
- آیات گروه نخست 160
- پاسخ چند پرسش یا اعتراض 163
- اعتراض نخست 164
- این پندار از جهاتی مردود است 165
- پاسخ 169
- سؤال دوم 169
- سؤال سوم 171
- اشاره 178
- هدف آیه نخست 180
- تشریح آیه دوم 182
- تحلیل معنی آیه سوم 184
- تحلیل معنی آیه چهارم 185
- اشاره 187
- 1. آگاهی حضرت آدم از غیب 187
- 2. آگاهی های غیبی حضرت نوح 190
- 3. خبرهای غیبی یعقوب 192
- 4. خبرهای غیبی حضرت یوسف 194
- 6. خبرهای غیبی همسفر موسی 199
- 7. به مادر موسی الهام می شود 201
- 9. ابراهیم از آینده قوم لوط آگاه می گردد 204
- 10. آگاهی پیامبر اسلام از غیب 205
- 1. گنج های کسری را تصرف می کنید 209
- 3. علی جان! شقی ترین افراد تو را می کشد 210
- 4. ابی ذر تنها می میرد 211
- 5. عمار را گروه ستمگر می کشد 212
- 6. بر شتری سوار می شوی و با علی نبرد می کنی 213
- 7. علی، تو با گروه سه گانه نبرد می کنی 213
- 8. شیرویه خسرو را کشت 214
- 9. زبیر تو با علی ظالمانه می جنگی 214
- 10. دوازده نفر از آیین اسلام سرپرستی می کنند 215
- 11. بنی امیه بر جان و مال و دین مردم مسلط می شوند 216
- اشاره 218
- 1. شهر بصره غرق می شود 218
- 2. معاویه بر سرزمین عراق مسلط می گردد 219
- 3. ده نفر از خوارج جان به سلامت نمی برند و از یارانم ده نفر کشته نمی شود 220
- 5. اگر خوارج نبرد کنند، کشته می شوند 221
- 7. مروان بن حکم حکومت بسیار کوتاهی خواهد داشت 222
- 8. زنجی ها بر بصره مسلط می گردند 223
- 11. خدا انتقام خود را می کشد 225
- 12. زخمی ها از روی کشته ها راه می روند 226
- 14. در اینجا فرزندم حسین کشته می شود 227
محسوس و غیرمحسوس. هرگز این لفظ در لغت عرب به معنی وحی نیامده است و اگر روزی بر خود وحی غیب گفته می شود، نه از این نظر است که معنی مستقیم غیب وحی است، بلکه به خاطر این است که وحی از حس مردم پوشیده و یکی از مصادیق و افراد پوشیده از حس شمرده می شوند و این اشتباه در اصطلاح دانشمندان از قبیل اشتباه مصداق به مفهوم است و این اشتباه دامنگیر برخی نیز شده است.
مثلاً قرآن مجید می فرماید:
(اِنِّی جاعِل فِی الْأَرْضِ خَلیفَه)(1)
«من در زمین جانشینی می گذارم».
خلیفه در لغت عرب به معنی جانشین است. شاید برخی تصور کنند که معنی آن پیامبر است، زیرا حضرت آدم پیامبر بوده است، در صورتی که معنای آن نایب و جانشین است و از روی اتفاق جانشین خدا در این مورد صفت نبوت داشته و پیامبر بوده است، نه اینکه معنی مستقیم خلیفه، همان پیامبر است. عیناً همین اشتباه در تفسیر آیه مورد بحث تکرار شده و تصور شده است که غیب به معنی وحی است و الاّ جهت نداشت که لفظی را که معنی وسیع و گسترده ای دارد، بر خصوص وحی حمل کند.
نه تنها لفظ غیب در این آیه به معنی امور پوشیده از حس است، بلکه مقصود در تمام پنجاه و چهار موردی که این لفظ در قرآن آمده است، همان امور پنهان از حس است; حتی در آن سه آیه ای که معترض با آنها استدلال کرده است، لفظ غیب در آنها به معنی امور پوشیده از حس است و مقصود همان سرگذشت نوح و یوسف و مریم است. اگر قرآن می فرماید: (تِلْکَ مِنْ أَنْباءِ الْغَیْبِ نُوحیها اِلَیْک)0.
1- . بقره، 30.