خاطرات مدرسه صفحه 87

جای بذل و بخشش نبود که آن را به دیگری ببخشد، در پاسختان می گویم که: اتفاقاً علی هرگز از احقاق حقّ خود دست برنداشت و تا آخرین روز، از حق خود دفاع می کرد ولی اگر قیام نکرد، علتهائی داشت که باید اوضاع سیاسی آن زمان را مورد بررسی قرار داد تا به حقیقت قضیّه رسید.

1_ معلوم است که علی هرگز ریاست طلب نبود و دنبال این نبود که چند روزی ریاستی را به دست بگیرد و تشنه قدرت باشد. او آن هنگام هم که خلافت را بدست گرفته بود، به عبدالله بن عباس فهماند که حکومت به اندازه یک نعلین وصله زده، برایش ارزش ندارد، جز اینکه حقی را اثبات کند و باطلی را از بین ببرد. پس علی هرگز تشنه قدرت نبود که بخواهد عصبانی بشود و سر و صدا راه بیاندازد و ایجاد بلوا و آشوب کند، بلکه تنها هدفش، خدمت به مکتب و مسلمانان بود، و اگر در این قیام می دانست که به مکتب، خدمت بیشتری می کند، قیام می کرد ولی اگر خدای نخواسته هدفی را که او دنبال می کرد، در قیام متحقق نمی شد، بی گمان این قیام ارزشی در نظر علی نداشت.

2_ اگر غرض، مخالفت با حکومت وقت بود و بیعت نکردن با وی بود، که علی همین کار را کرد. او پرچم مخالفت را بلند کرد و علناً غاصب بودن خلیفه وقت را اعلام نمود. و این در حالی بود که عمربن خطاب تازیانه اش را در دست گرفته بود و مخالفین را همواره تهدید می کرد. ولی