اثبات ولایت صفحه 265

عبارت اوّل:

«یا مَنْ لایَعْلَمُ الْغَیْبَ إلّا هُوَ».

ای خدایی که نمی داند غیب را مگر او.

معنای این عبارت آن است که کسی به ذات خود، غیر خدا، غیب را نمی داند. پس منافات ندارد با این عقیده که پیغمبر و امام اسرار عالم غیب را به تعلیم پروردگار می دانند، چنان که در قرآن کریم می خوانیم:

)عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی غَیْبِهِ أحَداً إلّا مَنِ ارْتَضی مِن رَسُولٍ(1)( ؛

و شرح آن در صفحات پیشین گذشت.

همچنین ممکن است مراد از «غیب» وقت قیامت باشد؛ چنان که در خطبه امیرالمؤمنین عَلَیْهِ السَّلام آمده و این جانب، به طور مشروح، در کتاب مقام قرآن و عترت و رساله علم غیب بیان کرده ام.

عبارت دوم:

«یا مَنْ لا یَصْرِفُ السُّوءَ إِلّا هُوَ».

ای کسی که بدی وسختی را دفع نمی کند مگر او.

معنای این عبارت آن است که هیچ کس به ذات خود و مستقلاً فقط بدی را دفع نمی کند مگر پروردگار. مخلوق نیز به وسیله قدرت و توانی که خداوند به او داده می تواند بدی و سختی را از مخلوق دیگر دور کند، چنان که مشهود است.

امّا چون مقداری از آن در اختیار بشر است، از بدی کردن نهی شده