اثبات ولایت صفحه 297

ندارد با آنکه در بین خلق نیز کسی راحم و رحیم باشد؛

لیکن، واضح است که صفت رحم در خلق از آثار لطف و احسان خدایی است و در خالق چنین نیست.

همچنین، عالم و علیم و علّام و قادر و قدیر از اسماء پروردگار است و این نفی نمی کند که مخلوق نیز عالم و قادر باشد؛

لیکن، علم و قدرت پروردگار ذاتی است و علم و قدرت مخلوق از بخشش و احسان خدایی است.

عزیز و مُعِزّ از اسماء پروردگار است و این منافات ندارد با آنکه مخلوق نیز عزیز باشد؛

لیکن، عزّت مخلوق از بخشش خداست و عزّت خالق ذاتی است و دیگری به او نداده است.

خالق و خلّاق و صانع، رازق و رزّاق، غنیّ و مُغنی و مُعطی از اسماء پروردگار است. مخلوق نیز چنین صفاتی را دارد؛

لیکن، همه آن از آثار لطف و احسان خدایی است. خالق به قدرت و ذاتی و غنای ذاتی خلق می فرماید، روزی می دهد و بی نیاز می کند؛ ولی مخلوق به قدرت و مالی که خداوند به او داده چیزی را از چیز دیگر خلق می کند و لطف و بخشش می نماید.

فی الجمله، همه کمالات و نعمات خلق از ناحیه بخشش و احسان خالق است؛ ولی صفات ذاتی پروردگار عین ذات قدّوس حقّ است و صفات فعل نیز از آثار کمالات ذاتی حقّ است.

پس اگر کسی بگوید: خداوند خالق است و عیسی عَلَیْهِ السَّلام هم خالق است، درست گفته؛