اثبات ولایت صفحه 50

یعنی باید عذر مردم را بپذیرد و در مورد افرادی که ظاهراً ایمان آورده و شهادتین را بر زبان خود جاری کرده اند- هر چند باطناً معتقد نباشند- احکام ظاهری اسلام را از نماز و روزه و زکات و حجّ و غیره جاری و آنها را در گفتارشان تصدیق فرماید. آری، پیغمبر مأمور است که با نظر به ظاهر افعال و اقوال مردم رفتار کند و علم به باطنِ آنان، که از ویژگیهای مقام نبوّت و رسالت است، در برنامه عادی آن حضرت نیست؛ لذا می فرماید:

)أنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ(1)( .

من بشری همانند شمایم.

ایشان می خواهد، در گفتار و کردار، جنبه بشریِ خود را ثابت فرماید؛ لذا در معاشرت با امّت، از راه عادی بشری تجاوز نمی کند مگر به وقت اعجاز. قرآن نیز او را به سوی همین روش سوق می دهد. در شب معراج هم خداوند به او فرمود:

«یا مَحَمَّدُ، دارِ خَلْقِی».

محمّد، با خلق من مدارا کن.

پیغمبر و امام و مأموریت حکم به ظاهر

خداوند کریم می فرماید: )لا تَجَسَّسُوا((2) .

تجسّس نکنید و به یکدیگر گمان بد نبرید.

نیز، دستور می فرماید که گفتار مؤمنان را تصدیق کنید؛ و