است:
إِنَّ اللّهَ یَأمُرُکُم أنْ تُؤَدُّوا الاَماناتِ إلی أَهلِها وَ إذا حَکَمْتُم بَینَ النّاس أَنْ تَحکَمُوا بِالْعَدل. (نساء: 58)
همانا خداوند به شما فرمان می دهد که امانات (امانت ولایت) را به اهل آن بدهید و هنگامی که بین مردم حکم می کنید، به عدل حکم کنید.
در روایت های اهل بیت علیهم السلام، مخاطب این آیه خود ایشان معرفی شده اند و به همان مناط، ولی فقیه نیز مخاطب این آیه خواهد بود.
دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم
دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم
این امر نیز یکی از حقوق مولی علیه بوده و بر عهده ولی امر است. گسترش دین مداری و اخلاق و علم افزون بر اینکه خود، حکمت جعل ولایت به شمار می آیند، در آیات و روایات نیز به تأکید بر آنها توجه شده است. امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرماید:
فَأَمّا حَقُّکُمْ عَلَیَّ... تَعْلیمُکُمْ کَیْلا تَجْهَلُوا وَ تَأْدیبُکُمْ کَیْما تَعْلَمُوا.(1)
و اما حق شما بر من آن است که... شما را تعلیم دهم تا نادان نمانید و آداب بیاموزم تا دانا گردید.
و نیز این روایت امیرالمؤمنین علی علیه السلام بیانگر همین معناست:
عَلَی الإِمامِ أَنْ یُعَلِّمَ أَهْلَ وِلایَتِهِ حُدُودَ الْإِسْلامِ وَ الْایمانِ.(2)
بر امام است که حدود اسلام و ایمان را به اهل ولایتش بیاموزد.
سه _ نظم و امنیت
سه _ نظم و امنیت
این دو امر نیز از اساسی ترین حقوق مردم بر حاکم اسلامی است و چنان
1- نهج البلاغه، خطبه 34.
2- تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، شماره 7808.