- اشاره 5
- 1. تعریف موضوع 5
- یک _ مفهوم ولایت 5
- الف) مفهوم شناسی 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- دو _ انتخاب 7
- سه _ انتصاب 7
- ب) تقریر دقیق «مسئله اصلی» 8
- ج) پرسش های فرعی 8
- 2. پیشینه تاریخی 9
- 3. نگاهی اجمالی به نظریه های طرح شده در پاسخ مسئله اصلی 12
- الف) ولایت، به طور مطلق انتصابی است 12
- اشاره 12
- ج) ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله [و ائمه اطهار علیهم السلام] انتصابی و در غیر آنها انتخابی است 13
- د) ولایت هم انتصابی و هم انتخابی است 13
- ب) ولایت، به طور مطلق انتخابی است 13
- ب) از نظر فقهی 14
- الف) از نظر کلامی 14
- اشاره 14
- ج) از نظر سیاسی 14
- 4. جایگاه موضوع 14
- د) از نظر حقوقی 15
- اشاره 16
- یک _ توحید در ذات و فعل حق تعالی 16
- الف) مبادی خداشناختی 16
- اشاره 16
- دو _ مالکیت حق تعالی 17
- سه _ حق بودن 18
- چهار _ ربوبیت 19
- شش _ حکمت 20
- پنج _ عدالت 20
- اشاره 21
- یک _ فقر ذاتی انسان 21
- هفت _ رحمت 21
- ب) مبادی انسان شناختی 21
- دو _ اختیار انسان 22
- سه _ تکلیف و مسئولیت انسان 23
- چهار _ امکان معرفت دینی برای انسان 23
- پنج _ نیاز به زندگی اجتماعی 24
- 6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت» 25
- الف) از نظر اعتقادی 25
- اشاره 25
- ب) از نظر کلامی 26
- ج) از نظر فلسفه سیاسی 27
- د) از نظر فقهی و حقوقی 27
- الف) طرح مسئله 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 1. اثبات انتصابی بودن ولایت 28
- ب) برهان های انتصابی بودن ولایت 29
- الف) اسلام 31
- اشاره 31
- 2. ویژگی های عمومی ولیّ (حق تعالی به چه کسانی «ولایت» را تفویض می کند؟) 31
- ب) توانایی های لازم 32
- 3. شیوه های اعلام ولایت ولیّ 33
- الف) اثبات ولایت رسولان الهی 34
- اشاره 34
- 4. ولایت رسولان الهی 34
- ب) ادله خاص ولایت خاتم رسل، حضرت محمدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله 36
- ج) گستره ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله 42
- اشاره 50
- الف) اثبات ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- 5. ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- ب) گستره ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 56
- اشاره 59
- 6. ولایت فقیه 59
- یک _ ادله عقلی (مستقل و غیر مستقل) ولایت فقیه 59
- الف) ادله ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- اشاره 65
- اول _ روایت عمربن حنظله 65
- دو _ ادله نقلی ولایت فقیه 65
- دوم _ توقیع شریف 67
- ب) منظور از فقیه جامع الشرایط 71
- اشاره 71
- شرایط رهبری 72
- اشاره 75
- یک _ گستره ولایت فقیه از نظر موضوع 75
- ج) گستره ولایت فقیه و منظور از اطلاق در عنوان «ولایت مطلقه فقیه» 75
- دو _ گستره ولایت فقیه از نظر تصمیم گیری 77
- سه _ گستره ولایت فقیه از نظر مکان 79
- چهار _ گستره ولایت فقیه از حیث زمان 81
- پنج _ گستره ولایت فقیه از نظر مولی علیهم 81
- نگاهی اجمالی به انواع شبهه های ولایت فقیه 82
- اشاره 82
- د) برخی از شبهه ها و پاسخ آنها 82
- اشاره 82
- یک _ شبهه محال بودن نصب عام 83
- الف) کارگزاران منصوب ولی امر 88
- اشاره 88
- 7. کارگزاران حکومتی در نظام ولایی انتصابی 88
- سه _ شبهه محجور انگاری مولی علیهم 88
- ب) کارگزاران منتخب مردم 90
- 1. برابری همه انسان ها و برتر نبودن ذاتی یکی بر دیگری 91
- اشاره 91
- 2. امانت انگاری قدرت 93
- 3. ابزارانگاری قدرت 95
- 4. قانون مندی و قانون مداری 96
- الف) اثر شرعی مقبولیت مردمی 98
- اشاره 98
- ب) مسئولیت همگانی و مشارکت سیاسی عمومی 101
- ج) نقش اساسی آرای مردمی 103
- د) نظارت عامه 105
- ه) تکلیف حکومت در برابر حقوق مردم 106
- اشاره 106
- یک _ گسترش عدالت 107
- دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم 108
- سه _ نظم و امنیت 108
- چهار _ ایجاد رفاه اجتماعی و اقتصادی، تأمین آزادی های مجاز و... 109
- پنج _ آزادی و حدود آن در نظام ولایت انتصابی فقیه 109
- اشاره 112
- یک _ آگاهی 112
- و) زمینه های لازم برای تحقق نقش مردم در ایجاد و بقای حکومت ولایی انتصابی 112
- دو _ آزادی 115
- سه _ امر به معروف و نهی از منکر 116
- چهار _ الگوی فرهنگی تولی و تبری 118
- اشاره 118
- وجوب تراحم بین مؤمنان 119
- وجوب برائت از کفار و منافقین 121
- اشاره 123
- 1. جایگاه ولایت فقیه در سیاست گذاری های کلان صدا و سیما 123
- 3. شیوه آشناسازی جوانان با ولایت الهی 126
- 4. فرهنگ سازی در زمینه ولایت فقیه 127
- 5. پیشنهادهای برنامه ای 130
- 6. پرسش های مردمی 131
- 7. پرسش های کارشناسی 132
فقهی مانند ولایت امر، وجوب تراحم بین مؤمنان، نفی سبیل و برائت از کفار و منافقین می شود و هر گاه الگویی فرهنگی در نظر گرفته شود، منظور از آن، نهادینه شدن این قواعد فقهی در ساختار فرهنگی جامعه است.
منظور از قاعده ولایت امر، وجوب پذیرش ولی منصوب الهی است و منظور از قاعده نفی سبیل وجوب بستن همه راه های تسلط کافران و مشرکان بر مسلمانان و جامعه اسلامی است و درباره این دو پیش از این بحث شده است. این دو قاعده فقهی باید در ساختار فرهنگی جامعه نهادینه شود تا ساختار سیاسی جامعه مسلمانان زمینه مناسبی برای ایجاد و حفظ حکومت ولایی انتصابی داشته باشد. تا زمانی که این دو قاعده در شخصیت افراد جامعه ملکه و در فرهنگ سیاسی جامعه نهادینه نشود، تضمینی بر ایستادگی در برابر مشکلات ناشی از چنین قواعدی نیست.
افزون بر دو قاعده یاد شده از تولی و تبری، دو قاعده وجوب تراحم بین مؤمنان و برائت از کفار و منافقین نیز در ایجاد زمینه مناسب برای حکومت ولایی انتصابی نقش اساسی دارد. به همین دلیل، بحث کوتاهی درباره این دو قاعده ضروری است:
وجوب تراحم بین مؤمنان
وجوب تراحم بین مؤمنان
مفاد این حکم این است که مؤمنان باید نسبت به هم دلسوز و خیرخواه و در رفع مشکلات یکدیگر کوشا باشند. مهم ترین دلیل بر این حکم این آیه شریفه است:
مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ وَ الَّذینَ مَعَهُ أَشِّدّاءُ عَلَی الْکُفّارِ رَحُماءُ بَیْنَهُمْ. (فتح: 29)
محمد رسول خداست و کسانی که با اویند، بر کفار سرسخت و میان خود مهربان اند.
این آیه شرط همراهی با رسول خدا صلی الله علیه و آله را مهربانی با همراهان ایشان می شمارد. این همراهی، همراهی تاریخی نیست که فقط درباره صحابه باشد،