- اشاره 5
- یک _ مفهوم ولایت 5
- الف) مفهوم شناسی 5
- 1. تعریف موضوع 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- سه _ انتصاب 7
- دو _ انتخاب 7
- ج) پرسش های فرعی 8
- ب) تقریر دقیق «مسئله اصلی» 8
- 2. پیشینه تاریخی 9
- 3. نگاهی اجمالی به نظریه های طرح شده در پاسخ مسئله اصلی 12
- اشاره 12
- الف) ولایت، به طور مطلق انتصابی است 12
- ج) ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله [و ائمه اطهار علیهم السلام] انتصابی و در غیر آنها انتخابی است 13
- ب) ولایت، به طور مطلق انتخابی است 13
- د) ولایت هم انتصابی و هم انتخابی است 13
- ب) از نظر فقهی 14
- الف) از نظر کلامی 14
- اشاره 14
- 4. جایگاه موضوع 14
- ج) از نظر سیاسی 14
- د) از نظر حقوقی 15
- اشاره 16
- الف) مبادی خداشناختی 16
- یک _ توحید در ذات و فعل حق تعالی 16
- اشاره 16
- دو _ مالکیت حق تعالی 17
- سه _ حق بودن 18
- چهار _ ربوبیت 19
- شش _ حکمت 20
- پنج _ عدالت 20
- اشاره 21
- یک _ فقر ذاتی انسان 21
- هفت _ رحمت 21
- ب) مبادی انسان شناختی 21
- دو _ اختیار انسان 22
- سه _ تکلیف و مسئولیت انسان 23
- چهار _ امکان معرفت دینی برای انسان 23
- پنج _ نیاز به زندگی اجتماعی 24
- 6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت» 25
- الف) از نظر اعتقادی 25
- اشاره 25
- ب) از نظر کلامی 26
- ج) از نظر فلسفه سیاسی 27
- د) از نظر فقهی و حقوقی 27
- الف) طرح مسئله 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 1. اثبات انتصابی بودن ولایت 28
- ب) برهان های انتصابی بودن ولایت 29
- 2. ویژگی های عمومی ولیّ (حق تعالی به چه کسانی «ولایت» را تفویض می کند؟) 31
- اشاره 31
- الف) اسلام 31
- ب) توانایی های لازم 32
- 3. شیوه های اعلام ولایت ولیّ 33
- الف) اثبات ولایت رسولان الهی 34
- 4. ولایت رسولان الهی 34
- اشاره 34
- ب) ادله خاص ولایت خاتم رسل، حضرت محمدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله 36
- ج) گستره ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله 42
- 5. ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- اشاره 50
- الف) اثبات ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- ب) گستره ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 56
- 6. ولایت فقیه 59
- الف) ادله ولایت فقیه 59
- یک _ ادله عقلی (مستقل و غیر مستقل) ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- اشاره 59
- اول _ روایت عمربن حنظله 65
- اشاره 65
- دو _ ادله نقلی ولایت فقیه 65
- دوم _ توقیع شریف 67
- اشاره 71
- ب) منظور از فقیه جامع الشرایط 71
- شرایط رهبری 72
- یک _ گستره ولایت فقیه از نظر موضوع 75
- اشاره 75
- ج) گستره ولایت فقیه و منظور از اطلاق در عنوان «ولایت مطلقه فقیه» 75
- دو _ گستره ولایت فقیه از نظر تصمیم گیری 77
- سه _ گستره ولایت فقیه از نظر مکان 79
- چهار _ گستره ولایت فقیه از حیث زمان 81
- پنج _ گستره ولایت فقیه از نظر مولی علیهم 81
- اشاره 82
- اشاره 82
- نگاهی اجمالی به انواع شبهه های ولایت فقیه 82
- د) برخی از شبهه ها و پاسخ آنها 82
- یک _ شبهه محال بودن نصب عام 83
- اشاره 88
- الف) کارگزاران منصوب ولی امر 88
- 7. کارگزاران حکومتی در نظام ولایی انتصابی 88
- سه _ شبهه محجور انگاری مولی علیهم 88
- ب) کارگزاران منتخب مردم 90
- 1. برابری همه انسان ها و برتر نبودن ذاتی یکی بر دیگری 91
- اشاره 91
- 2. امانت انگاری قدرت 93
- 3. ابزارانگاری قدرت 95
- 4. قانون مندی و قانون مداری 96
- اشاره 98
- الف) اثر شرعی مقبولیت مردمی 98
- ب) مسئولیت همگانی و مشارکت سیاسی عمومی 101
- ج) نقش اساسی آرای مردمی 103
- د) نظارت عامه 105
- ه) تکلیف حکومت در برابر حقوق مردم 106
- اشاره 106
- یک _ گسترش عدالت 107
- دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم 108
- سه _ نظم و امنیت 108
- چهار _ ایجاد رفاه اجتماعی و اقتصادی، تأمین آزادی های مجاز و... 109
- پنج _ آزادی و حدود آن در نظام ولایت انتصابی فقیه 109
- اشاره 112
- یک _ آگاهی 112
- و) زمینه های لازم برای تحقق نقش مردم در ایجاد و بقای حکومت ولایی انتصابی 112
- دو _ آزادی 115
- سه _ امر به معروف و نهی از منکر 116
- چهار _ الگوی فرهنگی تولی و تبری 118
- اشاره 118
- وجوب تراحم بین مؤمنان 119
- وجوب برائت از کفار و منافقین 121
- اشاره 123
- 1. جایگاه ولایت فقیه در سیاست گذاری های کلان صدا و سیما 123
- 3. شیوه آشناسازی جوانان با ولایت الهی 126
- 4. فرهنگ سازی در زمینه ولایت فقیه 127
- 5. پیشنهادهای برنامه ای 130
- 6. پرسش های مردمی 131
- 7. پرسش های کارشناسی 132
انتخابی یا انتصابی بودن ولایت، به عبارت دقیق تر، ملاک مشروعیت حکومت، شناسه تمییز حکومت دینی از حکومت سکولار است. افزون بر این، انتخابی یا انتصابی بودن حکومت، هر یک آثاری خاص در محدوده اعمال قدرت، حاکمیت سیاسی، نقش مردم در ساختار حاکمیت سیاسی و اموری این چنین دارد. برای نمونه، اگر ولایت انتخابی باشد، محدوده اعمال قدرت حاکمیت سیاسی، وابسته به رأی انتخاب کنندگان است، در حالی که اگر ولایت انتصابی باشد، این محدوده تابع حکم خداوند است.
د) از نظر حقوقی
د) از نظر حقوقی
اگر ولایت انتصابی باشد، حق ولیّ منصوب است و باید به او تسلیم شود و اگر مردم این حق را به او تسلیم نکنند، غاصب حق ولایتند. اگر ولایت انتخابی باشد، این حق از آنِ مردم است که در اختیار هر کس خواستند، می گذارند. همچنین، حقوق و تکلیف متقابل ولیّ و مولی علیه تابع انتصابی و انتخابی بودن ولایت است. اگر ولایت انتصابی باشد، این حقوق و تکالیف نیز تابع جعل الهی است، نه قرارداد طرفین، ولی اگر ولایت انتخابی باشد، الزامی برای تابعیت این حقوق به جعل الهی نیست، بلکه این حقوق، تابع قرارداد میان مردمند (یا تابع قرارداد میان مردم و حاکم). برای نمونه، اگر ولایت انتخابی باشد، ولیّ ناچار است در حدود قانون اساسی مورد تأیید مردم و قوانین عادی مصوب نمایندگان مردم، اعمال ولایت کند و این قوانین، از نظر حقوقی، حاکم بر ولایت اویند. حال اگر ولایت انتصابی باشد، این قوانین تنها به دلیل تأیید مردم، حاکم بر ولایت ولیّ و مقیِّد آن نمی شوند.