ولایت در اندیشه سیاسی اسلام صفحه 17

فعل او است. معنای دیگر این وحدت آن است که موجودات دیگر از آن حیث که فقیر بالذاتند، در هر گونه فاعلیتی به حق تعالی نیازمندند و بنابر این، هرگونه فعلی در عالم هستی قابل استناد به او است.

دو _ مالکیت حق تعالی

دو _ مالکیت حق تعالی

در معنای واژه مالکیت آمده است که مادّه آن به معنای تسلط بر چیزی است، به گونه ای که اختیار آن به دست مالک باشد.(1) سیدمصطفی خمینی رحمه الله در تفسیر خود می نویسد:

وقتی گفته می شود زید، مالک خانه ای است، معنای حقیقی آن از جهت لغوی این است که او بر خانه سیطره دارد و هرگونه که بخواهد در آن تصرف می کند که گونه ای از سلطنت (چیرگی) اعتباری است که این خود نیز از سلطنت (چیرگی) حقیقی که در بعضی مصادیقش ثابت است، برگرفته شده است، نظیر سلطنت (چیرگی) حق تعالی بر اشیا و سلطنت (چیرگی) نفوس بر قوایشان.(2)

آیت الله جوادی آملی نیز در معنای «مالک» می نویسد:

مالک، مَلِک و مَلیک سه اسم از اسمای حسنای خدای سبحان است که دارای ریشه واحد (مِلْک یا مَلْک) [است] و به معنای سلطه خاصی است که زمینه ساز هرگونه تصرف در شی ء و مملوک باشد.(3)

به هر صورت، امکان تصرف در مملوک، لازمه ذاتی مالکیت است و بلکه می توان گفت که مالکیت، همان امکان تصرف است که در مالکیت حقیقی

1- التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج 11، ص 163، ماده «ملک».
2- سیدمصطفی خمینی، تفسیر القرآن الکریم، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1362، چ اول، ج 1، ص 331.
3- عبدالله جوادی آملی، تسنیم، مرکز نشر اسراء، 1378، چ اول، ج 1، ص 382.