ولایت در اندیشه سیاسی اسلام صفحه 19

قرآن کریم، «حق» را در مقابل دو چیز قرار داده است: «باطل» و «ضلال» و می فرماید: «قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ؛ بگو حق آمد و باطل زدوده شد». (اسراء: 81) یا: «فَماذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلالُ؛ پس بعد از حق جز گمراهی چیست؟» (یونس: 32)

بنابراین، مفهوم حق هر چه باشد، نفی هم زمان بطلان و ضلالت را دربردارد. «باطل» چیزی است که واقعیت ندارد، ثبات ندارد، رفتنی است، زدودنی است، محو شدنی است، دروغ است و «ضلال»، گمراهی و خروج از راه رشد و هدایت و نجات است.

حق تعالی، حق است: «رَبُّکُمُ الْحَقُّ؛ پروردگار شما حق است». (یونس: 32) «بِأَنَّ اللّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ ما یَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْباطِلُ؛ به راستی، الله همان حق است و به راستی هر آنچه غیر از او می خوانند، همان باطل است.» (حج: 62)؛ زیرا واقعیتی ثابت است و رفتنی، زدودنی، محو شدنی و دروغ نیست و راه رشد و هدایت و نجات در دست او و به سوی اوست. ناگفته پیدا است که حق تعالی در حق بودن نیز چون همه صفات دیگر، یگانه است و اگر به دیگری، چیزی از حق نسبت داده شود، به دلیل انتساب به حق تعالی است؛ زیرا او مبدأ هر حقی است:

الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرینَ ... وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ. (بقره: 147 و 149)

هر حقی از پروردگار توست، پس از روی آورندگان به تردید مباش... و همانا حق، همه اش، از پروردگار توست.

چهار _ ربوبیت

چهار _ ربوبیت

«ربوبیت»، سوق دادن شی ء به سمت کمال آن است و ربّ، کسی است که شأن او، هدایت اشیا به سوی کمال و تربیت آنها باشد و این صفت به صورتی ثابت در