- اشاره 5
- یک _ مفهوم ولایت 5
- الف) مفهوم شناسی 5
- 1. تعریف موضوع 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- سه _ انتصاب 7
- دو _ انتخاب 7
- ج) پرسش های فرعی 8
- ب) تقریر دقیق «مسئله اصلی» 8
- 2. پیشینه تاریخی 9
- 3. نگاهی اجمالی به نظریه های طرح شده در پاسخ مسئله اصلی 12
- اشاره 12
- الف) ولایت، به طور مطلق انتصابی است 12
- ج) ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله [و ائمه اطهار علیهم السلام] انتصابی و در غیر آنها انتخابی است 13
- ب) ولایت، به طور مطلق انتخابی است 13
- د) ولایت هم انتصابی و هم انتخابی است 13
- الف) از نظر کلامی 14
- ب) از نظر فقهی 14
- اشاره 14
- ج) از نظر سیاسی 14
- 4. جایگاه موضوع 14
- د) از نظر حقوقی 15
- اشاره 16
- الف) مبادی خداشناختی 16
- یک _ توحید در ذات و فعل حق تعالی 16
- اشاره 16
- دو _ مالکیت حق تعالی 17
- سه _ حق بودن 18
- چهار _ ربوبیت 19
- شش _ حکمت 20
- پنج _ عدالت 20
- اشاره 21
- یک _ فقر ذاتی انسان 21
- هفت _ رحمت 21
- ب) مبادی انسان شناختی 21
- دو _ اختیار انسان 22
- سه _ تکلیف و مسئولیت انسان 23
- چهار _ امکان معرفت دینی برای انسان 23
- پنج _ نیاز به زندگی اجتماعی 24
- 6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت» 25
- الف) از نظر اعتقادی 25
- اشاره 25
- ب) از نظر کلامی 26
- ج) از نظر فلسفه سیاسی 27
- د) از نظر فقهی و حقوقی 27
- الف) طرح مسئله 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 1. اثبات انتصابی بودن ولایت 28
- ب) برهان های انتصابی بودن ولایت 29
- 2. ویژگی های عمومی ولیّ (حق تعالی به چه کسانی «ولایت» را تفویض می کند؟) 31
- اشاره 31
- الف) اسلام 31
- ب) توانایی های لازم 32
- 3. شیوه های اعلام ولایت ولیّ 33
- الف) اثبات ولایت رسولان الهی 34
- 4. ولایت رسولان الهی 34
- اشاره 34
- ب) ادله خاص ولایت خاتم رسل، حضرت محمدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله 36
- ج) گستره ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله 42
- اشاره 50
- الف) اثبات ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- 5. ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- ب) گستره ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 56
- 6. ولایت فقیه 59
- یک _ ادله عقلی (مستقل و غیر مستقل) ولایت فقیه 59
- الف) ادله ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- اشاره 59
- اشاره 65
- اول _ روایت عمربن حنظله 65
- دو _ ادله نقلی ولایت فقیه 65
- دوم _ توقیع شریف 67
- اشاره 71
- ب) منظور از فقیه جامع الشرایط 71
- شرایط رهبری 72
- یک _ گستره ولایت فقیه از نظر موضوع 75
- اشاره 75
- ج) گستره ولایت فقیه و منظور از اطلاق در عنوان «ولایت مطلقه فقیه» 75
- دو _ گستره ولایت فقیه از نظر تصمیم گیری 77
- سه _ گستره ولایت فقیه از نظر مکان 79
- چهار _ گستره ولایت فقیه از حیث زمان 81
- پنج _ گستره ولایت فقیه از نظر مولی علیهم 81
- اشاره 82
- اشاره 82
- نگاهی اجمالی به انواع شبهه های ولایت فقیه 82
- د) برخی از شبهه ها و پاسخ آنها 82
- یک _ شبهه محال بودن نصب عام 83
- اشاره 88
- 7. کارگزاران حکومتی در نظام ولایی انتصابی 88
- الف) کارگزاران منصوب ولی امر 88
- سه _ شبهه محجور انگاری مولی علیهم 88
- ب) کارگزاران منتخب مردم 90
- 1. برابری همه انسان ها و برتر نبودن ذاتی یکی بر دیگری 91
- اشاره 91
- 2. امانت انگاری قدرت 93
- 3. ابزارانگاری قدرت 95
- 4. قانون مندی و قانون مداری 96
- اشاره 98
- الف) اثر شرعی مقبولیت مردمی 98
- ب) مسئولیت همگانی و مشارکت سیاسی عمومی 101
- ج) نقش اساسی آرای مردمی 103
- د) نظارت عامه 105
- اشاره 106
- ه) تکلیف حکومت در برابر حقوق مردم 106
- یک _ گسترش عدالت 107
- دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم 108
- سه _ نظم و امنیت 108
- چهار _ ایجاد رفاه اجتماعی و اقتصادی، تأمین آزادی های مجاز و... 109
- پنج _ آزادی و حدود آن در نظام ولایت انتصابی فقیه 109
- اشاره 112
- یک _ آگاهی 112
- و) زمینه های لازم برای تحقق نقش مردم در ایجاد و بقای حکومت ولایی انتصابی 112
- دو _ آزادی 115
- سه _ امر به معروف و نهی از منکر 116
- چهار _ الگوی فرهنگی تولی و تبری 118
- اشاره 118
- وجوب تراحم بین مؤمنان 119
- وجوب برائت از کفار و منافقین 121
- اشاره 123
- 1. جایگاه ولایت فقیه در سیاست گذاری های کلان صدا و سیما 123
- 3. شیوه آشناسازی جوانان با ولایت الهی 126
- 4. فرهنگ سازی در زمینه ولایت فقیه 127
- 5. پیشنهادهای برنامه ای 130
- 6. پرسش های مردمی 131
- 7. پرسش های کارشناسی 132
سرچشمه این نیاز، نظریه واحدی وجود ندارد، ولی در اصل مسئله نیاز به زندگی اجتماعی شکی نیست؛ حتی اگر به لحاظ نظری کسی (مانند روسو) در این مسئله شک کند، باید بداند نوع بشر از زمانی که جمعیت کافی بر روی زمین یافته، همواره زندگی اجتماعی را بر زندگی فردی ترجیح داده است.
6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت»
اشاره
6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت»
زیر فصل ها
الف) از نظر اعتقادی
ب) از نظر کلامی
ج) از نظر فلسفه سیاسی
د) از نظر فقهی و حقوقی
الف) از نظر اعتقادی
الف) از نظر اعتقادی
ولایت یکی از ارکان مذهب شیعه و بلکه پس از اقرار به توحید و رسالت، برترین رکن آن به شمار می آید. امام صادق علیه السلام در روایتی، ولایت اهل بیت علیهم السلامرا بزرگ ترین نعمت خدا بر آفریدگانش می خواند(1) و در روایتی دیگر، مقصد هدایت را ولایت آنان برمی شمارد.(2) در روایت های فراوانی که می توان تواتر آنها را ادعا کرد، آمده است که از همه انبیا، بر ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام پیمان گرفته شده و پیامبران به ولایت آنان اقرار کرده اند.(3) قبول ولایت آنان باعث کمال دین، نجات از آتش دوزخ و ورود به فردوس برین، بیان شده است.(4) ولایت به اندازه ای در روایات، مهم به شمار آمده که رد آن، در حکم رد خداوند خوانده شده است.
1- ابی جعفر محمدبن الحسن الصفّارالقمی، بصائر الدرجات، الجزء الثانی، باب 12، ج 3، ص 81.
2- همان، الجزء الثانی، باب 1، ج 6، ص 78.
3- همان، الجزء الثانی، باب 8 و 9.
4- محمد محمدی ری شهری، اهل البیت فی الکتاب و السنه، باب 3/3، صص 367 _ 371.