- یک _ مفهوم ولایت 5
- اشاره 5
- 1. تعریف موضوع 5
- الف) مفهوم شناسی 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- دو _ انتخاب 7
- سه _ انتصاب 7
- ب) تقریر دقیق «مسئله اصلی» 8
- ج) پرسش های فرعی 8
- 2. پیشینه تاریخی 9
- 3. نگاهی اجمالی به نظریه های طرح شده در پاسخ مسئله اصلی 12
- الف) ولایت، به طور مطلق انتصابی است 12
- اشاره 12
- د) ولایت هم انتصابی و هم انتخابی است 13
- ج) ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله [و ائمه اطهار علیهم السلام] انتصابی و در غیر آنها انتخابی است 13
- ب) ولایت، به طور مطلق انتخابی است 13
- الف) از نظر کلامی 14
- ج) از نظر سیاسی 14
- 4. جایگاه موضوع 14
- ب) از نظر فقهی 14
- اشاره 14
- د) از نظر حقوقی 15
- اشاره 16
- اشاره 16
- یک _ توحید در ذات و فعل حق تعالی 16
- الف) مبادی خداشناختی 16
- دو _ مالکیت حق تعالی 17
- سه _ حق بودن 18
- چهار _ ربوبیت 19
- پنج _ عدالت 20
- شش _ حکمت 20
- اشاره 21
- یک _ فقر ذاتی انسان 21
- ب) مبادی انسان شناختی 21
- هفت _ رحمت 21
- دو _ اختیار انسان 22
- سه _ تکلیف و مسئولیت انسان 23
- چهار _ امکان معرفت دینی برای انسان 23
- پنج _ نیاز به زندگی اجتماعی 24
- 6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت» 25
- الف) از نظر اعتقادی 25
- اشاره 25
- ب) از نظر کلامی 26
- د) از نظر فقهی و حقوقی 27
- ج) از نظر فلسفه سیاسی 27
- الف) طرح مسئله 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 1. اثبات انتصابی بودن ولایت 28
- ب) برهان های انتصابی بودن ولایت 29
- الف) اسلام 31
- اشاره 31
- 2. ویژگی های عمومی ولیّ (حق تعالی به چه کسانی «ولایت» را تفویض می کند؟) 31
- ب) توانایی های لازم 32
- 3. شیوه های اعلام ولایت ولیّ 33
- الف) اثبات ولایت رسولان الهی 34
- 4. ولایت رسولان الهی 34
- اشاره 34
- ب) ادله خاص ولایت خاتم رسل، حضرت محمدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله 36
- ج) گستره ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله 42
- اشاره 50
- الف) اثبات ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- 5. ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- ب) گستره ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 56
- 6. ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- یک _ ادله عقلی (مستقل و غیر مستقل) ولایت فقیه 59
- الف) ادله ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- اشاره 65
- اول _ روایت عمربن حنظله 65
- دو _ ادله نقلی ولایت فقیه 65
- دوم _ توقیع شریف 67
- اشاره 71
- ب) منظور از فقیه جامع الشرایط 71
- شرایط رهبری 72
- یک _ گستره ولایت فقیه از نظر موضوع 75
- اشاره 75
- ج) گستره ولایت فقیه و منظور از اطلاق در عنوان «ولایت مطلقه فقیه» 75
- دو _ گستره ولایت فقیه از نظر تصمیم گیری 77
- سه _ گستره ولایت فقیه از نظر مکان 79
- چهار _ گستره ولایت فقیه از حیث زمان 81
- پنج _ گستره ولایت فقیه از نظر مولی علیهم 81
- اشاره 82
- اشاره 82
- نگاهی اجمالی به انواع شبهه های ولایت فقیه 82
- د) برخی از شبهه ها و پاسخ آنها 82
- یک _ شبهه محال بودن نصب عام 83
- سه _ شبهه محجور انگاری مولی علیهم 88
- اشاره 88
- الف) کارگزاران منصوب ولی امر 88
- 7. کارگزاران حکومتی در نظام ولایی انتصابی 88
- ب) کارگزاران منتخب مردم 90
- 1. برابری همه انسان ها و برتر نبودن ذاتی یکی بر دیگری 91
- اشاره 91
- 2. امانت انگاری قدرت 93
- 3. ابزارانگاری قدرت 95
- 4. قانون مندی و قانون مداری 96
- اشاره 98
- الف) اثر شرعی مقبولیت مردمی 98
- ب) مسئولیت همگانی و مشارکت سیاسی عمومی 101
- ج) نقش اساسی آرای مردمی 103
- د) نظارت عامه 105
- اشاره 106
- ه) تکلیف حکومت در برابر حقوق مردم 106
- یک _ گسترش عدالت 107
- دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم 108
- سه _ نظم و امنیت 108
- پنج _ آزادی و حدود آن در نظام ولایت انتصابی فقیه 109
- چهار _ ایجاد رفاه اجتماعی و اقتصادی، تأمین آزادی های مجاز و... 109
- اشاره 112
- یک _ آگاهی 112
- و) زمینه های لازم برای تحقق نقش مردم در ایجاد و بقای حکومت ولایی انتصابی 112
- دو _ آزادی 115
- سه _ امر به معروف و نهی از منکر 116
- چهار _ الگوی فرهنگی تولی و تبری 118
- اشاره 118
- وجوب تراحم بین مؤمنان 119
- وجوب برائت از کفار و منافقین 121
- 1. جایگاه ولایت فقیه در سیاست گذاری های کلان صدا و سیما 123
- اشاره 123
- 3. شیوه آشناسازی جوانان با ولایت الهی 126
- 4. فرهنگ سازی در زمینه ولایت فقیه 127
- 5. پیشنهادهای برنامه ای 130
- 6. پرسش های مردمی 131
- 7. پرسش های کارشناسی 132
مَنْ یَعْصِ اللّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبینا. (احزاب: 36)
و هرگاه خدا و رسول او امری را لازم بدانند، هیچ مرد مؤمن و زن مؤمنه ای حق اختیار امری از خودشان را ندارند و هر کس خدا و رسول او را فرمان نبرد، همانا آشکارا به سختی گمراه گشته است.
البته این آیات، تنها بخشی از آیات بیانگر ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آلههستند و دست کم در این مسئله، به سی آیه دیگر نیز می توان استشهاد کرد. روایت های بسیاری نیز به ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آلهدلالت صریح دارند. از جمله، عملکرد خود ایشان در تأسیس حکومت در مدینه و تدوین قانون اساسی آن و قرار گرفتن در رأس این حکومت که در هیچ یک با کسی مشورت نکرد و رأی و نظر کسی را نپرسید. همچنین رسول خدا صلی الله علیه و آله در روز غدیر با پرسش: «أَلَسْتُ اَوْلی بِکُمْ مِنْ أنْفُسِکُمْ؛ آیا من از خود شما بر شما سزاوارتر نیستم؟»،(1) از مردم به ولایت خویش اعتراف گرفت.
دلیل دیگر، چگونگی بیعت گرفتن ایشان از مردم است که بیعت را به اطاعت مطلق می گرفت، نه بیعت مشروط یا بیعت به معنای تفویض اختیار خود به رسول خدا صلی الله علیه و آله. ایشان ولایت خود بر بیعت کننده را از قبل ثابت می گرفت و از بیعت کننده تنها پذیرش آن را می خواست. در ادعیه مأثوره و زیارت های رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز به برخی از صفات آن بزرگوار اشاره شده که بیانگر مقام ولایت ایشان است، مانند: «امام الرحمه؛ امام رحمت»،(2) «قائد الخیر؛
1- نهج الحق و کشف الصدق، ص 173.
2- سیدمحمدباقر موحد ابطحی، الصحیفه الباقریه و الصادقیه الجامعه، موسسه الإمام المهدی علیه السلام، 1381، چ اول، ص 199.