ولایت در اندیشه سیاسی اسلام صفحه 71

أَنَّ مَجاری الْأُمُورِ و الْأَحْکامِ عَلَی أَیْدِی الْعُلَماءِ بِاللّهِ الأُمَناء عَلَی حَلالِهِ وَ حَرامِهِ.(1)

همانا مجاری امور و احکام در دست عالمان به [احکام ]خدا و امینان بر حلال و حرام اوست.

4. فی خطبه لأمیرالمؤمنین علی علیه السلام:

أَیُّهَا النّاسُ إنَّ أَحَقَّ النّاسِ بَهذَا الْأَمْرِ أَقْواهُمْ عَلَیْهِ وَ أَعْلَمَهُمْ بِأَمْرِ اللّهِ فیهِ.(2)

در خطبه ای از امیرالمؤمنین علی علیه السلام: ای مردم، همانا شایسته ترین مردم به این امر (امر خلافت) تواناترین آنان بر آن و داناترین شان به حکم خدا در آن است.

ب) منظور از فقیه جامع الشرایط

اشاره

ب) منظور از فقیه جامع الشرایط

فقیه کسی است که بالفعل توان استنباط حکم شرعی را از ادله دارد و امکان چنین امری برای وی میسّر است، ولی هر کس، تنها با داشتن فقاهت، شایستگی ولایت و حتی شایستگی فتوا را نیز ندارد؛ چنان که از امام حسن عسکری علیه السلام نقل شده است:

هرگاه عوام امت ما از علمای خود فسق آشکار و معصیت شدید دیدند و دیدند که آنان چون سگان حریص بر مال دنیا و حرام اند و در پی نابودی کسانی اند که در برابرشان موضع گیری می کنند، حتی اگر آنان سزاوار خیرخواهی باشند و در پی یاری کسانی اند که برایشان تعصب دارند، اگرچه شایسته خوار کردن و زبون گردانیدن باشند. پس اگر عوام ما از این چنین فقهایی تقلید کنند، همچون یهود خواهند بود که خداوند آنان را به خاطر