- اشاره 5
- یک _ مفهوم ولایت 5
- الف) مفهوم شناسی 5
- 1. تعریف موضوع 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- سه _ انتصاب 7
- دو _ انتخاب 7
- ج) پرسش های فرعی 8
- ب) تقریر دقیق «مسئله اصلی» 8
- 2. پیشینه تاریخی 9
- 3. نگاهی اجمالی به نظریه های طرح شده در پاسخ مسئله اصلی 12
- اشاره 12
- الف) ولایت، به طور مطلق انتصابی است 12
- ج) ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله [و ائمه اطهار علیهم السلام] انتصابی و در غیر آنها انتخابی است 13
- ب) ولایت، به طور مطلق انتخابی است 13
- د) ولایت هم انتصابی و هم انتخابی است 13
- ب) از نظر فقهی 14
- ج) از نظر سیاسی 14
- 4. جایگاه موضوع 14
- اشاره 14
- الف) از نظر کلامی 14
- د) از نظر حقوقی 15
- اشاره 16
- اشاره 16
- یک _ توحید در ذات و فعل حق تعالی 16
- الف) مبادی خداشناختی 16
- دو _ مالکیت حق تعالی 17
- سه _ حق بودن 18
- چهار _ ربوبیت 19
- شش _ حکمت 20
- پنج _ عدالت 20
- اشاره 21
- یک _ فقر ذاتی انسان 21
- هفت _ رحمت 21
- ب) مبادی انسان شناختی 21
- دو _ اختیار انسان 22
- سه _ تکلیف و مسئولیت انسان 23
- چهار _ امکان معرفت دینی برای انسان 23
- پنج _ نیاز به زندگی اجتماعی 24
- 6. ضرورت بررسی مسئله «ولایت» 25
- الف) از نظر اعتقادی 25
- اشاره 25
- ب) از نظر کلامی 26
- د) از نظر فقهی و حقوقی 27
- ج) از نظر فلسفه سیاسی 27
- الف) طرح مسئله 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 1. اثبات انتصابی بودن ولایت 28
- ب) برهان های انتصابی بودن ولایت 29
- 2. ویژگی های عمومی ولیّ (حق تعالی به چه کسانی «ولایت» را تفویض می کند؟) 31
- اشاره 31
- الف) اسلام 31
- ب) توانایی های لازم 32
- 3. شیوه های اعلام ولایت ولیّ 33
- اشاره 34
- الف) اثبات ولایت رسولان الهی 34
- 4. ولایت رسولان الهی 34
- ب) ادله خاص ولایت خاتم رسل، حضرت محمدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله 36
- ج) گستره ولایت رسول خدا صلی الله علیه و آله 42
- اشاره 50
- الف) اثبات ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- 5. ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 50
- ب) گستره ولایت ائمه اطهار علیهم السلام 56
- 6. ولایت فقیه 59
- یک _ ادله عقلی (مستقل و غیر مستقل) ولایت فقیه 59
- الف) ادله ولایت فقیه 59
- اشاره 59
- اشاره 59
- اشاره 65
- اول _ روایت عمربن حنظله 65
- دو _ ادله نقلی ولایت فقیه 65
- دوم _ توقیع شریف 67
- اشاره 71
- ب) منظور از فقیه جامع الشرایط 71
- شرایط رهبری 72
- یک _ گستره ولایت فقیه از نظر موضوع 75
- اشاره 75
- ج) گستره ولایت فقیه و منظور از اطلاق در عنوان «ولایت مطلقه فقیه» 75
- دو _ گستره ولایت فقیه از نظر تصمیم گیری 77
- سه _ گستره ولایت فقیه از نظر مکان 79
- چهار _ گستره ولایت فقیه از حیث زمان 81
- پنج _ گستره ولایت فقیه از نظر مولی علیهم 81
- اشاره 82
- اشاره 82
- د) برخی از شبهه ها و پاسخ آنها 82
- نگاهی اجمالی به انواع شبهه های ولایت فقیه 82
- یک _ شبهه محال بودن نصب عام 83
- اشاره 88
- الف) کارگزاران منصوب ولی امر 88
- 7. کارگزاران حکومتی در نظام ولایی انتصابی 88
- سه _ شبهه محجور انگاری مولی علیهم 88
- ب) کارگزاران منتخب مردم 90
- 1. برابری همه انسان ها و برتر نبودن ذاتی یکی بر دیگری 91
- اشاره 91
- 2. امانت انگاری قدرت 93
- 3. ابزارانگاری قدرت 95
- 4. قانون مندی و قانون مداری 96
- اشاره 98
- الف) اثر شرعی مقبولیت مردمی 98
- ب) مسئولیت همگانی و مشارکت سیاسی عمومی 101
- ج) نقش اساسی آرای مردمی 103
- د) نظارت عامه 105
- اشاره 106
- ه) تکلیف حکومت در برابر حقوق مردم 106
- یک _ گسترش عدالت 107
- دو _ گسترش و توسعه دین مداری و اخلاق و علم 108
- سه _ نظم و امنیت 108
- چهار _ ایجاد رفاه اجتماعی و اقتصادی، تأمین آزادی های مجاز و... 109
- پنج _ آزادی و حدود آن در نظام ولایت انتصابی فقیه 109
- اشاره 112
- یک _ آگاهی 112
- و) زمینه های لازم برای تحقق نقش مردم در ایجاد و بقای حکومت ولایی انتصابی 112
- دو _ آزادی 115
- سه _ امر به معروف و نهی از منکر 116
- چهار _ الگوی فرهنگی تولی و تبری 118
- اشاره 118
- وجوب تراحم بین مؤمنان 119
- وجوب برائت از کفار و منافقین 121
- 1. جایگاه ولایت فقیه در سیاست گذاری های کلان صدا و سیما 123
- اشاره 123
- 3. شیوه آشناسازی جوانان با ولایت الهی 126
- 4. فرهنگ سازی در زمینه ولایت فقیه 127
- 5. پیشنهادهای برنامه ای 130
- 6. پرسش های مردمی 131
- 7. پرسش های کارشناسی 132
باشد، باید عهده دار این مسئولیت گردد و مردم هم باید ولایت او را بپذیرند.(1)
ترجیح ولایت فقیه با حیطه جهانی آشکارا با حکمت الهی سازگار است و هر کس اندک آشنایی با کتاب و سنت داشته باشد، می تواند آن را دریابد. آیه شریفه زیر به صراحت از تفرقه نهی می کند: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمیعًا وَ لا تَفَرَّقُوا؛ و به ریسمان الهی چنگ زنید و پراکنده نشوید». (آل عمران: 103)
در روایت های اهل بیت علیهم السلام «حبل الله» به امیرالمؤمنین علی علیه السلام، آل محمد علیهم السلام و ولایت آل محمد علیهم السلام تفسیر شده است. علی بن ابراهیم در تفسیر خود از امام باقر علیه السلام نقل کرده است که در تفسیر «ولا تفرقوا» فرمود:
خدای تبارک و تعالی می دانست که آنان (مسلمانان) پس از پیامبرشان دچار تفرقه و اختلاف خواهند شد، بنابراین آنان را از تفرقه نهی کرد؛ همچنان که پیشینیان را نهی کرده بود. پس به آنان فرمان داد بر ولایت آل محمد علیهم السلام جمع گردند و پراکنده نشوند.(2)
ولایت فقیه نیز در زمان غیبت برای همان کارایی های ولایت امام معصوم جعل شده است. بنابراین، آیه ناظر به وحدت ولی فقیه در جهان است. وحدت ولی فقیه، مشروط به وجود کشور واحد جهانی اسلامی نمی شود، و مرزهای قراردادی، اگرچه اعتبار سیاسی داشته باشند، اعتبار شرعی ندارند.
اما اگر ولی فقیه به هر دلیلی نتوانست بر مناطقی از جهان اعمال ولایت کند و همه مناطق به جز منطقه ای، از برکات ولایت وی محروم ماندند، لازم
1- محمدتقی مصباح یزدی، اختیارات ولی فقیه در خارج از مرزها، مجله حکومت اسلامی، ش 1، ص 92.
2- البرهان فی تفسیر القرآن، ج 1، ص 307.